SEDA GÖK- SAMSUN
YEDAŞ, 2026–2030 dönemini kapsayan yatırım ve bakım programı kapsamına Samsun, Ordu, Çorum, Amasya ve Sinop’ta toplam 62 milyar TL tutarında yatırım ve bakım çalışması gerçekleştirecek
Elektrik Dağıtım Hizmetleri Derneği’nin(Elder) öncülüğünde Türkiye’nin dört bir yanına hizmet veren dağıtım şirketlerine yönelik ziyaretlerin şubat ayındaki durağı Yeşilırmak Elektrik Dağıtım A.Ş. (YEDAŞ) oldu.
Elder Genel Sekreteri Fakir Hüseyin Erdoğan, dernek temsilcileri ve basın mensuplarının katıldığı ziyarette elektrik dağıtım sektöründeki son gelişmeler, yeşil ve dijital dönüşüm alanında atılan adımlar, iklim değişikliğinin enerji sektörüne etkisi ve sürdürülebilirlik odaklı çalışmalar ele alındı. Elder temsilcileri ve basın mensupları bölgenin enerji altyapısını güçlendirmeye yönelik yatırımları, dijital projeleri, enerji verimliliğini ve tasarrufuna yönelik çözümleri yerinde görme fırsatına sahip oldu.
62 milyar TL’lik enerji seferberliği başlıyor
YEDAŞ’ın enerji altyapısına yönelik 62 milyar TL’yi aşan bütçesi; şebeke yenileme, kapasite artış, genişleme yatırımlarından yeni dağıtım trafo merkezlerine, yeraltı kablo projelerinden ileri teknoloji dijital izleme sistemlerine kadar geniş bir operasyonel yelpazeyi kapsıyor. Yatırım planlarında öncelik ise kırsal bölgelerin ihtiyaçları olacak. Bu kapsamda yıllık 3,5 milyar TL olan bakım yenileme yatırımları için ayrılan bütçe 12,5 milyar TL olarak planlandı.
Ziyaret sırasında hizmet bölgeleri ile ilgili kapsamlı bir bilgilendirme sunumu yapan YEDAŞ Genel Müdürü Yunus Emre Bilgi, “Kırsal bölgelerin rehabilitasyonu birinci önceliğimiz. Yaptığımız yatırımlarla on yıl sonra şebekemizin geleceği noktaya biz iki buçuk yıl sonra gelebiliyor olacağız” dedi. Bilgi, yatırım programlarına ilişkin “Yatırım programına ek olarak bakım programı çerçevesinde; arıza önleyici periyodik bakım faaliyetleri, havai hat ve direk kontrolleri, trafo bakım ve revizyon çalışmaları, izolasyon iyileştirmeleri, şebeke temizlik ve hat altı budama faaliyetleri ile iklim kaynaklı riskleri azaltmaya yönelik güçlendirme uygulamaları yürütülecek. Bu çalışmalar, hem kesinti sürelerinin azaltılmasına hem de enerji arz güvenliğinin artırılmasına doğrudan katkı sağlayacak çalışmaları kapsıyor. Hedefimiz; daha dayanıklı, daha dijital ve müşteri deneyimini merkeze alan bir sistemi kalıcı hale getirmektir” ifadelerini kullandı.
Hizmet verdikleri bölgede yıllık toplam elektrik tüketiminin yaklaşık 6 TWh seviyesinde gerçekleştiğini belirten Bilgi, “Tüketimin yüzde 45’i mesken, yüzde 32’i ticarethane, yüzde 15’i sanayi, yüzde 6’sı aydınlatma ve yüzde 2’si tarımsal sulama abonelerinden oluşuyor.
Toplam iki buçuk milyonu aşkın aboneye hizmet sunuyoruz. YEDAŞ; 88 bin kilometreyi aşan dağıtım hattı, 22 bini aşkın trafo ve 600 bini aşkın aydınlatma armatürü ile bölgenin enerji altyapısını yönetiyor. Orta Karadeniz’in engebeli coğrafyası ve zorlu iklim koşullarına rağmen enerji arz güvenliğini kesintisiz şekilde sürdürmeyi hedefliyor” dedi.
Şebeke güçleniyor, kesintiler azalıyor
Müşteri başına ortalama kesinti süresini ifade eden SAIDI verilerine göre 2019 yılında 1.513 dakika olan kesinti süresi, 2024 itibarıyla 650 dakikaya kadar gerilediğini anlatan Bilgi, “Şirket, 2030 yılına kadar bu süreyi 480 dakikaya indirmeyi hedefliyor. Benzer şekilde, müşteri başına ortalama kesinti sayısını gösteren SAIFI göstergesinde de önemli bir iyileşme sağlandı. 2019 yılında 17,6 olan yıllık kesinti sayısı, 2025’te 10,0 seviyesine düşürüldü. 2030 hedefi ise bu değerin 6,1 seviyesine indirilmesi olarak açıklandı. Bu iyileşme, planlı bakım faaliyetleri, şebeke güçlendirme yatırımları, Alçak Gerilim İzleme Sistemi (AGİS) ile proaktif arıza tespiti ve dijital kontrol altyapısının yaygınlaştırılması sayesinde sağlandı. YEDAŞ, 2030 vizyonu doğrultusunda Orta Karadeniz’de daha az kesinti yaşanan, daha dayanıklı ve daha güçlü bir şebeke yapısını kalıcı hale getirmeyi amaçlıyor” diye konuştu.
Şebekenin yüzde 99’u uzaktan izleniyor
Veri temelli ve proaktif bir yönetim modeline odaklandıklarını anlatan Bilgi, “Bu dönüşümün en önemli adımlarından biri olan Alçak Gerilim İzleme Sistemi (AGİS) sayesinde şebekenin yüzde 99’u uzaktan izlenebilir hale geldi. AGİS ile arızalar, vatandaşlardan herhangi bir ihbar gelmeden tespit ediliyor; ekipler hızla sahaya yönlendirilerek müdahale süreci başlatılıyor. Bu yaklaşım, kesinti sürelerinin azaltılmasına ve enerji arz güvenliğinin güçlendirilmesine doğrudan katkı sağlıyor.
Dijital altyapı yatırımları kapsamında Otomatik Sayaç Okuma Sistemi (OSOS) haberleşme oranı da yüzde 99 seviyesine ulaştı. Elektrik üretiminin tamamı uzaktan izlenirken, sokak aydınlatma sistemleri yüzde 100 oranında dijital altyapı üzerinden yönetiliyor. Böylece şebeke performansı anlık olarak takip ediliyor, operasyonel verimlilik artırılıyor ve hizmet süreçleri daha şeffaf bir yapıya kavuşuyor” diye konuştu.
Elektrikli araç ve ısı pompaları talebine hazırlık
2026–2030 dönemini kapsayan yatırım yaklaşımı yalnızca bugünün şebeke ihtiyaçlarına değil, aynı zamanda gelecekte elektrik talebini hızla artırması beklenen yeni teknolojilere yönelik hazırlıkları da içerdiğini anlatan Bilgi, “Elektrikli araçların yaygınlaşması, ısı pompası kullanımının artması, yeni nesil sanayi teknolojileri ve dijitalleşmenin etkisiyle bölgede elektrik tüketim profilinin değişmesi bekleniyor. Bu kapsamda YEDAŞ; kapasite artırımı, şebeke güçlendirme, trafo merkezi yatırımları ve dijital izleme altyapısıyla, geleceğin talebini karşılayacak öncü altyapı çalışmalarını hayata geçiriyor” dedi.
Kayıp-kaçakla mücadeleye devam!
Yürütülen kapsamlı teknik ve operasyonel çalışmaların sonucunda kayıp-kaçak oranının yüzde 5.79 seviyesine gerilediğini anlatan Bilgi, “Bu başarı; planlı şebeke yenileme yatırımları, ekonomik ömrünü tamamlamış iletkenlerin modern hatlarla değiştirilmesi, teknik kayıpları azaltmaya yönelik mühendislik optimizasyonları ve yük dengeleme çalışmaları sayesinde elde edildi. Şirket, kaçak kullanımın önlenmesine yönelik saha denetimlerini artırırken, risk analizine dayalı kontrol mekanizmaları ve veri odaklı izleme sistemleriyle kayıp-kaçakla mücadeleyi sistematik ve sürdürülebilir bir yapıya dönüştürdü. Akıllı sayaç uygulamaları, Otomatik Sayaç Okuma Sistemi (OSOS) ve Alçak Gerilim İzleme Sistemi (AGİS) sayesinde şebeke üzerindeki enerji akışı anlık olarak takip ediliyor; olağan dışı tüketim hareketleri hızlı biçimde tespit edilerek etkin müdahale sağlanıyor. Bütüncül yaklaşım sayesinde, hem teknik kayıpların azaltılması hem de adil ve güvenli enerji kullanımının sağlanması konusunda istikrarlı bir performans gösteriyoruz” diye konuştu.
