Pamuk sektörünün temsilcileri, üreticinin pamuk ekiminden uzaklaştığını vurguladı. Pamuk üretiminin geçen yıl 660 bin tona gerilediğini belirten sektör temsilcileri, önümüzdeki sene bu rakamın 400 bine ulaşabileceği öngörüsünde bulundu
GÜLCİHAN ALTINKAYA
8. Ulusal Pamuk Zirvesi, ‘Türk Pamuğunda Kritik Eşik’ temasıyla İzmir’de gerçekleştirildi. Pamuk sektörünün temsilcilerini ve paydaşlarını bir araya getiren zirvenin ilk oturumu ‘Yerli Pamuk Üretimindeki Sorunlar ve Çözüm Önerileri’ başlığıyla düzenlendi. İlk oturumda konuşmacılar, pamuk üretiminde maliyetlerin yüksek, pamuk fiyatlarının düşük olduğuna ve üreticinin ekimden uzaklaştığına vurgu yaptılar.
Oturumun moderatörlüğünü yapan Söke Yağ Sanayi Tic. Ltd. Şti Firma Yetkilisi Bertan Balçık konuşmasında pamuk üretiminin sekteye uğradığını belirterek, bunun en büyük sebeplerinden birinin iklim değişikliği krizi olduğu kadar, desteklemelerin yetersizliği, ülke içinde oluşan fiyatların görece düşük seyretmesi ve girdi maliyetlerinin yüksek olması olduğunu söyledi. Bertan Balçık, konuşmasında şunları söyledi: “Özellikle pamuk üreticileri finans uzmanı olmuş durumda. Bu işe devam edenler finansmanı çevirebildikleri için hayatlarını sürdürüyorlar, pamuktan para kazandıkları için değil” dedi.
Ham maddede tedarik güvenliğinin önemine vurgu
İyi Pamuk Uygulamaları Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve aynı zamanda Aydın Söke’de pamuk üreticiliği yapan Fuat Tanman, dünyada her sene yaklaşık 26 milyon ton pamuk üretildiğini ve yine yaklaşık 26 milyon ton da pamuk tüketildiğini aktardı.
Bunu ülkeler bazında değerlendiren Tanman, “Amerika, Brezilya ve Avustralya gibi ülkeler büyük pamuk üreticileri olmasının yanında büyük tekstil sektörleri olmadığı için aynı zamanda pamuk ihracatçısı ülkeler. Çin gibi hem çok üretip hem çok tüketen ülkeler var. Birde Türkiye gibi üretici olup tekstil sektörünün büyüklüğü ve kapasitesi nedeniyle ithalat yapmak zorunda kalan ülkeler var. Pamuk üretildiği ülkede 30 değişik sektöre ham madde katkısı sağlayan bir ürün. Bunu ithal ettiğiniz zaman bütün yan ürünlerin ham maddelerini de üretimle birlikte bırakmış oluyorsunuz. Daha da önemlisi tekstil sektörü açısından ham madde tedarik güvenliği. Tekstil sektörü, Türkiye’de her sene yaklaşık 1,5 milyon ton pamuk tüketiyor. 2022 senesinde yaklaşık 1,1 milyon tonunu kendimiz üretmiştik. Bu geçtiğimiz sene 660 bin tona geriledi. Önümüzdeki sene ise 400 bin bulup bulamayacağı tartışılıyor” dedi.
“Yerli pamuk sanayici için avantaj”
Türkiye’yi diğer ülkelerden farklı ve kuvvetli kılan şeyin üretimin bütün aşamalarının ülkemizde bulunması olduğunu ifade eden Tanman, ayrıca Türkiye’deki entegre üretim yapısının avantaj olduğunu aktardı.
Küresel ısınma ve iklim değişikliği nedeniyle Avrupa Birliği’nin, karbon ayak izini azaltma amacıyla AB Yeşil Mutabakatını yürürlüğe soktuğunu ifade eden Tanman, “İhraç ettiğimiz ürünlerde ürettiğimiz ürünü kullandığımız ham maddeler ve ürettiğimiz süreçlerle ilgili eğer karbon ayak izimiz fazlaysa vergi vermek durumunda kalacağız. 2026 yılı itibariyle bunlar devreye girdi. En büyük ihracat pazarımız hazır giyimde Avrupa. Uzak yerlerden pamuk getirdiğimiz zaman harcadığımız karbon ayak izi ihracatçılarımıza negatif yansıyacak. Sanayicinin yerli pamuk kullanması ise okyanus aşırı ülkelerden pamuk tedarik edip karbon ayak izini artırıp Avrupa’ya ihracatımızda dezavantajlı bir duruma düşülmemesi açısından önemli. Çünkü bugün ithalatta yaptığımız makul fiyatlama ve tonajları yarın bulamayabiliriz” diye konuştu.
“Destekleme modelleri değiştirilmeli”
İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Üyesi Şeref İyiuyarlar ise konuşmasında pamukta 2025 sezonunun büyük bir hayal kırıklığı ile geçtiğini söyledi. Üreticinin sezonu büyük zararla kapattığını belirten İyiuyurlar, “Pamuklar maliyetin çok altında satıldı. Öte yandan bölgemizde ürün deseni değişmiş durumda. Pamuk diğer ürünlere göre daha az tercih edilir duruma geldi. Bunun sebebi verilen desteklerin yeterli olmaması. Üretici daha az masraflı ürüne yöneldi. Bu da her geçen gün pamuk alanlarının azalması demek. Destekleme modelleri değiştirilmeli. Bugün pamuğun piyasa fiyatı 30-35 TL iken pamuğun maliyeti 40 TL” dedi.
