Ankara’da gerçekleşen NATO Zirvesi sonrası yayınlanan sonuç bildirgesinde 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması yapıldığı duyuruldu. Ukrayna’ya desteğin süreceği belirtilirken 2026 yılında toplam 70 milyar euro destek sağlanacağı açıklandı
SEREN KARAŞAHİN
Ankara’da gerçekleştirilen 36’ncı NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi sonrası ortak metin yayınlandı. Bildiride ittifak üyelerinin Washington Antlaşması’nın beşinci maddesi uyarınca kolektif savunmasına ve transatlantik bağa olan sarsılmaz bağlılığına vurgu yapıldı. Deklarasyonda ittifakta yer alan ülkelerden birine yapılmış saldırının tüm NATO üyelerine yapıldığının altı çizildi. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik yaklaşımla bağlılığın sürdüğü ifade edilen metinde Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarına yönelik uzun vadeli tehdidine ve terörizmin sürekli tehdidine karşı koymak için Lahey savunma taahhüdünün yerine getirileceği belirtildi.
NATO’nun ana başlıklarından olan savunma harcamalarının artırılması noktasına da değinilen deklarasyon metninde Avrupa’da yer alan müttefikler ve Kanada’nın temel savunma gereksinimlerine yönelik yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdığı bildirildi. Yatırımların sanayi ve savunmayı güçlendirdiği belirtilirken, Ankara’da 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması duyuruldu. Bildiride, “Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırmak ve NATO’nun ortaklıklarından yararlanarak savunma sanayi derinliğini ve iş birliğini en üst düzeye çıkarmak için çalışmalarımıza devam edeceğiz” ifadeleri kullanıldı.
Metinde Avrupa ülkeleri, Kanada’nın ABD ile beraber çalışarak ittifak savunması için daha büyük bir sorumluluk üstlendiği ifade edilirken, sanayi ve savunmada yeni teknolojilerin kullanılması yönünde adımlar atılacağı belirtildi. NATO’nun caydırıcılığının nükleer, konvansiyonel ve füze savunma yetenekleri karışımına dayandığı ifade edilen bildirgede hava ve füze savunması, insansız sistemler, en son teknolojiler ve istihbarat konusunda yatırımlara devam edileceği vurgulandı. Ayrıca müttefiklerin güçlü yapay zekâ modellerine de destek vereceği ifade edildi.
Ukrayna’ya 70 milyar euro destek
Deklarasyon metninde Ukrayna’ya açılan başlıkta ise ülkenin NATO’nun güvenliğine katkıda bulunduğu yer aldı. Müttefik devletlerin Ukrayna’nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasında birleştiği ifade edilirken, bu desteğin uzun vadede sürdürülebilir olması gerektiği konusunda hemfikir olundu.
NATO müttefikleri’nin Ukrayna’ya 2026 yılı için Ukrayna’ya 70 milyar euro askeri teçhizat, yardım ve eğitim sözü verilirken; 2027 yılı için de eşdeğer seviyede destek sağlanmaya yönelik teyit alındı. Ayrıca bildirgede Avrupa Birliği’nin Ukrayna Destek Kredisi aracılığıyla Ukrayna’ya yıllık fon sağlama kararı da desteklendi.
Müttefikler İran’a Hürmüz’e ‘saygı göster’ diyor
Bildirgede İran’ın nükleer silahsızlandırılmasına vurgu yapılırken, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kullanım özgürlüğüne saygı duyması gerektiği ifade edildi. Bildirgede İran’la ilgili; “İttifak, daha geniş güvenlik ortamımızı tanımlayan stratejik rekabete, yaygın istikrarsızlığa, hibrit tehditlere ve tekrarlayan şoklara yanıt vermeye ve uyum sağlamaya devam etmektedir. Müttefikler, İran’ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yinelemekte ve İran’ı Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam olarak saygı göstermeye çağırmaktadır” ifadeleri yer aldı.
Metinde ev sahibi olan Türkiye’nin ‘cömert misafirperverliği’ne dikkat çekildi.
