E-ticarette 650 bin satıcıyı i̇lgilendiren yeni dönem
Ticaret Bakanlığı’nın yeni yönetmelik taslağı, pazaryerleri ile işletmeler arasındaki dengeleri yeniden şekillendirmeye hazırlanıyor. TOBB E-Ticaret Meclisi Üyesi ve ideasoft CEO’su Sinan Akdal, düzenlemenin özellikle veri taşınabilirliği açısından e-ticarette rekabetin geleceğini değiştirebileceğine dikkati çekti. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yönetmelik taslağı, 650 binden fazla satıcıyı ilgilendiren önemli değişiklikler getiriyor. Pazaryerleri, işletmeler ve tüketiciler arasındaki ilişkide sorumlulukların daha net tanımlanmasını hedefleyen taslak; iade ve teslimat süreçlerinden veri taşınabilirliğine, marka kullanımından sosyal dayanışma kampanyalarına kadar e-ticaret ekosisteminin işleyişini doğrudan etkileyecek düzenlemeler içeriyor.
Taslağın öne çıkan başlıklarından biri, orta, büyük ve çok büyük ölçekli pazaryerlerinin işletmelerin talebi halinde belirli verileri başka bir platforma ücretsiz olarak aktarabilecek teknik altyapıyı sunması. Ürün açıklamaları ve görsellerin yanı sıra satış ve iade bilgileri, müşteri soru-cevapları, değerlendirmeler ve performans puanları gibi verilerin de taşınabilmesi öngörülüyor. Sektör verileri ise bu düzenlemenin neden kritik olduğunu ortaya koyuyor. ETBİS 2025 verilerine göre pazaryerlerinde satış yapan işletmelerin yüzde 79’u faaliyetlerini tek bir pazaryeri üzerinden sürdürüyor. Bu tablo, satıcıların tek bir platforma olan bağımlılığının azaltılmasını ve farklı kanallarda faaliyet gösterebilmesinin önünü açacak mekanizmaların önemini artırıyor.
“Bir i̇şletmenin verisi, ticari varlığının parçasıdır”
TOBB E-Ticaret Meclisi Üyesi Akdal, yeni düzenlemenin özellikle veri taşınabilirliği açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirterek, “E-ticaret büyüdükçe güveni ve sağlıklı rekabeti güçlendiren kurallar daha da önem kazanıyor. İade ve teslimat süreçlerinde sorumlulukların netleşmesi, hem tüketiciyi hem işletme sahiplerini koruyan somut bir adım” dedi. Veri taşınabilirliğinin rekabet açısından düzenlemenin en önemli başlıklarından biri olduğunu ifade eden Akdal, “Türkiye’de pazaryerlerinde satış yapan işletmelerin yaklaşık dörtte beşi faaliyetini tek bir platform üzerinde sürdürüyor. Bir işletmenin ürün içeriğini, değerlendirmelerini ve satış geçmişini kendi ticari varlığının bir parçası olarak farklı kanallara taşıyabilmesi, satıcının pazarlık gücünü artırır ve ekosistemin tümünü güçlendirir” diye konuştu.
İade ve teslimatta sorumluluklar netleşiyor
Taslakla birlikte kayıp, hasar ve benzeri durumlarda işletme, pazaryeri ve lojistik şirketlerinin sorumluluklarının sözleşmelerde açık şekilde tanımlanması hedefleniyor. Pazaryerinin lojistik sürecine aracılık ettiği durumlarda tazmin mekanizmasının da netleştirilmesi öngörülüyor. Bu düzenlemelerin hayata geçmesiyle birlikte özellikle tüketicinin yaşadığı teslimat ve iade sorunlarında hangi tarafın hangi aşamadan sorumlu olduğunun daha belirgin hale gelmesi bekleniyor.
Yeni taslak, işletmelerin tescilli marka isimlerinin ekonomik bütünlük içinde bulunmadıkları başka şirketler tarafından izinsiz şekilde arama motoru reklamlarında kullanılmasına da sınırlama getiriyor. İhlalin devam etmesi halinde Bakanlığın ilgili arama motorundan reklamın kaldırılmasını veya erişimin engellenmesini talep edebilmesinin önü açılıyor. Düzenleme, özellikle dijital reklam alanında marka sahiplerinin haklarının korunması ve haksız rekabetin önlenmesi açısından da yeni bir çerçeve oluşturuyor.
