SEDA GÖK
Türkiye, nükleer enerji alanındaki uzun vadeli yatırım planları kapsamında Kanada ile iş birliğini yeni bir aşamaya taşıdı. Türkiye Nükleer Enerji A.Ş. (TÜNAŞ) ile Kanadalı AtkinsRéalis’in iştiraki Candu Energy Inc. arasında CANDU reaktör teknolojisine yönelik fizibilite ve ön tasarım mühendisliği anlaşması imzalandı. Çalışmalar kapsamında olası santral sahası, teknoloji uyarlaması, finansman, yerli sanayinin projeye katılımı ve insan kaynağı ihtiyaçları değerlendirilecek. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, sürecin nihai yatırım kararları için güvenilir bir zemin oluşturacağını söyledi.
Türkiye’nin nükleer enerji alanındaki yatırım hazırlıklarına Kanada ile yeni bir iş birliği eklendi. Türkiye’de nükleer enerji santrali projelerinin geliştirilmesinden sorumlu TÜNAŞ ile Kanada merkezli AtkinsRéalis’in iştiraki Candu Energy Inc. arasında CANDU reaktör teknolojisi özelinde fizibilite ve ön tasarım mühendisliği çalışmalarını kapsayan anlaşma imzalandı.
Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen imza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin katıldı. Anlaşma, AtkinsRéalis Başkanı ve Genel Müdürü Ian L. Edwards’ın şahitliğinde, TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve AtkinsRéalis Nükleer Enerji Başkanı Joe St. Julian tarafından imzalandı.
Ön fizibiliteden ön tasarım aşamasına
İki ülke arasındaki nükleer enerji iş birliğinde bu anlaşmaya giden süreç, Bakan Bayraktar’ın mart ayı başında gerçekleştirdiği Kanada ziyareti sırasında TÜNAŞ ile Candu Energy Inc. arasında imzalanan Nükleer Enerji İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı ile başladı. Bu kapsamda yürütülen ön fizibilite çalışmalarında sona gelinirken yeni anlaşmayla CANDU teknolojisine yönelik kapsamlı fizibilite ve ön tasarım mühendisliği (FEED) aşamasına geçildi.
Anlaşma doğrultusunda Türkiye’de geliştirilebilecek bir nükleer santral projesinin teknik ve ticari fizibilitesi değerlendirilecek. Çalışmalarda santralin kurulabileceği saha, CANDU reaktör teknolojisinin seçilecek sahaya uyarlanması ve santralin işletme süreçleri ele alınacak. Projenin finansman modeli ve ekonomik boyutu da değerlendirme kapsamına alınacak.
Yerli sanayi ve insan kaynağı öncelikli
Çalışmaların önemli başlıklarından birini Türkiye’nin yerli sanayi kapasitesinin projeye katılımı oluşturacak. Bu kapsamda yerlileştirme planları hazırlanırken nükleer enerji alanında ihtiyaç duyulacak nitelikli insan kaynağının geliştirilmesine yönelik eğitim ve planlama çalışmaları da yürütülecek.
Projenin uygulama sürecine ilişkin organizasyon yapısı, takvim, maliyet tahminleri ve risk değerlendirmeleri de anlaşma kapsamında ele alınacak. Böylece olası yatırımın teknik ve ekonomik uygulanabilirliğinin yanı sıra Türkiye’nin sanayi altyapısına ve insan kaynağına sağlayacağı katkı da değerlendirilecek.
Nihai yatırım kararı için güvenilir zemin
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, COP31 kapsamında imzalanan anlaşmanın Türkiye ile Kanada arasındaki nükleer enerji iş birliğini ileri bir aşamaya taşıdığını belirtti. CANDU teknolojisine yönelik kapsamlı fizibilite ve ön tasarım mühendisliği çalışmalarının başlayacağını kaydeden Bayraktar, saha seçimi, teknoloji uyarlaması, işletme süreçleri ve finansman boyutunun ayrıntılı biçimde değerlendirileceğini ifade etti.
Yerli sanayinin projeye maksimum katılımı ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesinin öncelikleri arasında bulunduğunu vurgulayan Bayraktar, “Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliğini kapsayan bu süreç, projenin teknik ve ticari açıdan olgunlaşmasını sağlayarak nihai yatırım kararlarımız için son derece güvenilir bir zemin oluşturacaktır. Nükleer enerjideki uzun vadeli yol haritamızı netleştirecek ve arz güvenliğimizi tahkim edecek bu adımın ülkelerimiz için hayırlı olmasını diliyorum” dedi.
Kanada ile görüşmeler Ankara’da başlamıştı
CANDU teknolojisinin Türkiye’de uygulanabilirliği, Kanada ile yürütülen temaslarda daha önce de gündeme gelmişti. Kanada Başbakanı Mark Carney’in 22 Ekim’de Ankara’ya gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında Bakan Bayraktar, Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson ile bir araya gelmişti.
Görüşmenin ardından değerlendirmede bulunan Bayraktar, Kanada’nın CANDU reaktör teknolojisinin Türkiye’de uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi ve bu doğrultuda teknik iş birliğinin geliştirilmesi üzerinde durduklarını açıklamıştı. COP31’de imzalanan yeni anlaşmayla bu temaslar, fizibilite ve ön tasarım mühendisliği çalışmalarını kapsayan somut bir aşamaya taşınmış oldu.
