Kırtasiye ürünlerinde KDV oranı yüzde 20 iken elmas ve pırlantada KDV’nin sıfır olması esnafı zorluyor
ŞURA NUR SAVRANOĞLU
İzmir’de Eksen Kırtasiye tarafından uygulanan “Askıda Kırtasiye” uygulaması, okul döneminde çocukların eğitim masraflarını bir nebze olsun hafifletmeyi hedefliyor. Ancak kırtasiye fiyatlarındaki artış ve zincir marketlerin sektöre girişi, küçük esnafın da ayakta kalmasını zorlaştırıyor. Konuya dair TİCARET Gazetesi’ne özel açıklamalarda bulunan Eksen Kırtasiye sahibi Nalan Onkar, “Özellikle giderek artan kırtasiye fiyatları çok acı bir durum. Yiyeceğe ulaşamayan bir çocuk, eğitimi için gerekli olan kırtasiye malzemelerine de ulaşamıyor. Halbuki eğitim, onların geleceği için en önemli yatırım. Türkiye’de kırtasiye ürünlerinde KDV hâlâ yüzde 20. Öte yandan elmasın KDV’si sıfır. Bu çelişki aslında çok şey anlatıyor. Uygulama ile birlikte ne kadar destek görsek de toplam ihtiyacın sadece onda birini karşılayabiliyor” dedi.
Söz konusu maliyetlerle ilgili konuşan Onkar, “Çok kaba bir hesapla söylüyorum: İki defter, üç kurşun kalemle bir eğitim yılı geçer mi? Böyle bile hesaplasak bin TL’den aşağıya düşmüyor. Bu alışverişin içerisinde etiket, yapıştırıcı, makas, kitap hiçbir şey yok. Ama en azından defteri, kalem kutusu, kırmızı kalemi, silgisi, resim defteri var” açıklamasında bulundu.
“Bir dönemlik kırtasiye masrafı 10 bin TL’yi geçiyor”
Günümüzde kırtasiye giderlerini hesaplamanın bile zor olduğunu çünkü fiyatların sürekli artış gösterdiğini kaydeden Onkar, “TÜİK verilerine bakarsanız zaten her şey güllük gülistanlık görünüyor ama gerçek öyle değil. Dayanışma sayesinde karşılanan bu oran, toplam ihtiyacın onda biri bile değil. İki defter, üç kurşun kalem, iki kırmızı kalem ve iki silgiyle bir eğitim yılı geçmez. Ama çocuklar yine de büyük bir mutlulukla kabul ediyor. Gerçekte ise çok büyük bir maliyet söz konusu. Bir veli, iki çocuğu için okulun verdiği listenin biraz altında bir alışveriş yapmıştı. Bir dönemlik kırtasiye masrafı bile 10 bin TL’yi geçiyor. Bunun içinde ise okul çantası bulunmuyor” dedi.
“Çocuklarımız kendi listesini yapıp bana veriyor”
Okuldan sonra koli toplayan, mendil satan ve aile bütçesine destek olmaya çalışan çocukların da bu ürünlere ihtiyacı olduğunun fark edilmesiyle birlikte uygulamaya başladıklarını söyleyen Onkar, “Çocuklar defter, kalem gibi basit kırtasiye ürünlerine bile ulaşamazken, vatandaşlar kendi çocukları için alışveriş yaparken fazladan bir ürün alıp “askıya” bırakabiliyor. İhtiyaç sahibi çocuklarımız kendi listesini yapıp bana veriyor ve bende onların ihtiyaçları sağlandığı takdirde yanına kırmızı bir artı işareti bırakıyorum bir süre sonra kırtasiyeye geldiklerinde kırmızı artıları görünce çok seviniyorlar. Askıya bırakılan ürünler kırtasiyede özel bir köşede toplanıyor ve üzerlerine kırmızı artı işareti konularak ayrıştırılıyor. Böylece hem kırtasiyeci hem de çocuklar bu ürünlerin dayanışma için ayrıldığını kolayca anlayabiliyor” ifadelerinde bulundu.
Çocukların en çok boya kalemine ihtiyaç duyduğunu ifade eden Onkar, çocuklar için hayal kurabilmenin en özel yolunun resim yapmaktan geçtiğine dikkat çekti. Onkar, sistemin hızlı ve şeffaf ilerlediğini katkıda bulunanın da ihtiyacı olanın da aynı noktada buluştuğuna dikkat çekti.
“Marketlerin karşısında güçsüz kalıyoruz”
Kırtasiye sektörünün geleceğini parlak görmediğini dile getiren Onkar, “Umut vaat etmiyor. Pandemi döneminde büyük firmalar ve zincir marketler bütün pastalardan pay alabileceklerini anladılar. Onlar bu gerçeği fark ettiği andan itibaren bizim yaşama şansımız giderek azaldı. Marketler sadece satar ne ürün tanıtır ne bilgilendirme yapar. Biz onların karşısında güçsüz kalıyoruz. Üstelik alışveriş alışkanlıkları da değişiyor. İnternetten alışveriş yapmak, kapıya kadar getirilmesi ayrı bir kolaylık. Zaten giderek daha az kâğıt ve kalem kullanıyoruz. Belki ileride bir müzede çocuğa ‘Bak, buna kalem denirdi, bu da kâğıttı’ diye gösterilecek” ifadelerinde bulundu.
