İstanbul’da kıtalararası uzaktan ameliyat 5G destekli uzaktan robotik cerrahi uygulamasıyla “telecerrahi” hayata geçti
Sağlık teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişim, cerrahi uygulamaların sınırlarını yeniden tanımlıyor. Türkiye’de ilk kez gerçekleştirilen ‘5G destekli uzaktan robotik cerrahi’ uygulaması, deneysel amaçlı olarak, farklı lokasyonlardaki iki merkez arasında eş zamanlı bağlantı kurularak başarıyla gerçekleştirildi. “Telecerrahi” olarak adlandırılan bu yöntem sayesinde bundan sonra cerrahlar; şehirler, ülkeler ya da kıtalar arası uzaklıkta bulunan hastaları da ameliyat edebilecekler. 5G ile gerçekleştirilen bu teknoloji; yüksek görüntüleme hızı, 1 ms altına düşen gecikme süresi gibi özellikleri sayesinde ameliyatların da uzaktan güvenilir şekilde canlı yapılmasına imkân sağlayabilecek.
İlk örnek gerçekleşti
“Uzaktan robotik cerrahi” olarak da anılan bu uygulamada; hekimin yaptığı hareketler gelişmiş robotik sistemler aracılığıyla anında başka bir merkezde bulunan ameliyathanedeki robotun kollarına aktarılıyor ve operasyon yüksek hassasiyetle gerçekleştiriliyor. Bu uygulamanın Türkiye’de ilk örneği; Ataşehir’de bulunan Acıbadem Üniversitesi ile Sarıyer’de hizmet veren Acıbadem Maslak Hastanesi arasında eş zamanlı olarak gerçekleştirildi.
Deneysel ve eğitim amaçlı Türkiye’de ilk kez uygulanan telecerrahi için Acıbadem Üniversitesi CASE -İleri Düzey Medikal Simülasyon ve Eğitim Merkezi’nde konumlanan Robotik Cerrahi cihazı kullanıldı. Eş zamanlı olarak Acıbadem Maslak Hastanesi’ndeki robotik cerrahi cihazının konsolunda ise Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Ali Rıza Kural vardı. Bir denek hayvanında gerçekleştirilen prostat ameliyatı, iki ayrı merkezden birbirine anlık görüntü ve veri aktarılarak başarıyla tamamlandı.
Sağlıkta dönüşüm
Teknolojinin baş döndürücü hızla geliştiği günümüzde, bu dönüşüm sağlık teknolojileri alanında da etkisini güçlü şekilde gösteriyor. Örneğin; artık ameliyat olmak için operasyonu gerçekleştirecek cerrahın bulunduğu hastanede olmanıza gerek yok. Dünyanın neresinde olursanız olun, alanında uzman bir cerrah, robotik cerrahi ile başka bir şehirdeki ya da ülkedeki hastayı bulunduğu yerden ameliyat edebiliyor. Acıbadem Üniversitesi Maslak Hastanesi Minimal İnvaziv ve Robotik Üroloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Ali Rıza Kural, Acıbadem Üniversitesi CASE – İleri Düzey Medikal Simülasyon ve Eğitim Merkezi Direktörü Doç. Dr. Mehmet Emin Aksoy’un katkılarıyla gerçekleştirilen bu operasyon, ‘uzaktan robotik cerrahi’nin ‘şimdilik’ tıpta gelinen son nokta olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Donanımlı robotlarla i̇leri düzeyde güvenli
Uzaktan cerrahide kalite ve güvenliğin önemini vurgulayan Prof. Dr. Kural, “Bugün kullandığımız robotlar oldukça gelişmiş donanıma sahip. Ameliyathanede gerçekleştirdiğimiz standart operasyonlarla hastaya aynı kaliteyi sunabiliyoruz. Ancak uzaktan ameliyatlarda, hastanın bulunduğu merkezde deneyimli bir cerrahın bulunması ve sürece destek vermesi büyük önem taşıyor. Gerekli altyapı sağlandığında hiçbir sorun yaşanmaz” dedi.
Prof. Dr. Kural, Türkiye’de ilk kez gerçekleştirdiği uzaktan ameliyat teknolojisi hakkında şu ifadeleri kullandı: “Uzaktan ameliyat teknolojisi aslında yaklaşık 35-40 yıl önce NASA’nın savaş sırasında kullanmayı planladığı teknolojinin gelişip bugünlere ulaşmasıdır. Bugün geldiğimiz noktada, özellikle sinyallerdeki iletişimin çok hızlı olması, 5G ve fiber optik teknolojilerin gelişmesi sayesinde canlı ameliyatların uzaktan yapılması mümkün hale geldi.”
