Türkiye Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Merkez Birliği Başkanı Abdullah Koç, artan üretim ve tüketime rağmen üreticinin kazancının artmadığını söyledi
SEREN KARAŞAHİN
Türkiye’de kişi başı tavuk tüketimi 25,8 kilograma çıkarken tavuk eti üretimi de martta yıllık bazda yüzde 0,2 arttı. Türkiye’deki tavuk üreticilerinin bir yılı aşkın süredir fiyat artırmadığını söyleyen Türkiye Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Merkez Birliği Başkanı Abdullah Koç, üreticilerin kümeslerini kârsız satmaya çalıştığını ve sektörün durumunun gitgide daha da kötüleştiğini dile getirdi. Üreticinin zarar ettiğini belirten Koç, “Birçok kümes sahibi kümeslerini satmaya çalışıyor. Bunu yaparken de kâr etmeye çalışmıyor ve sektörden kurtulmaya çalışıyor. Yıl boyunca çalışıyorsunuz ama yıl sonuna geldiğinizde zarar ediyorsunuz ve nerede hata yaptığınızı sorguluyorsunuz. Markette fiyatlar yükselirken üreticinin kazandığı pay aynı oranda kalıyor. Üretici kazanmıyor, üreticinin söz hakkı yok. Sektörün gidişatı çok iyi durumda değil” dedi.
Tavuk üretimi de tüketimi de artıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü’nün 2025 yılının aralık ayında yayınlanan Kümes Hayvancılığı Durum Tahmin Raporu’na göre kişi başı tavuk eti tüketimi 2024 yılında yüzde 15,7 oranında artarak 25,8 kilogram olarak gerçekleşti. Yıllar boyu 20 kilogram civarında seyreden kişi başına düşen tavuk eti tüketimi, 2022 yılından sonra artarak 25 kilogramı geçti.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı son verilere göre ise tavuk eti üretimi martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,2 artarak 232 bin 63 tona yükseldi. Tavuğa artan taleple beraber tavuk eti üretiminin de her yıl yükseleceğini ifade eden Türkiye Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Merkez Birliği Başkanı Abdullah Koç, bu durumun üreticilere ekonomik olarak yansımadığını söyledi. Kişi başı tavuk tüketiminin Avrupa’da Türkiye’nin iki katı olduğunu söyleyen Koç, “Avrupa’da kişi başı beyaz et tüketimi 45-50 kilo bandındayken Türkiye’de ise daha 25 kilo civarında. Bizde tüketimin artması kadar doğal bir şey yok, bu fiyatla alakalı bir şey değil. Tavuk üretimi de tüketimi de ister istemez artacak. Burada kazanan taraf üretici olmayacak” dedi.
Maliyetler yükseldi
Orta Doğu’da artan gerilimlerin enerji maliyetlerine yansımasına değinen Koç, girdi maliyetlerindeki artışların görülmeyerek tavuk fiyatlarındaki en ufak yükselişin dikkat çekmesini yanlış bulduğunu söyleyerek, “Savaştan dolayı yem fiyatları günlük değişiyor. O yüzden belirli bir maliyet söyleyemezsiniz. Bir yıldan beri sektör zarar ediyor ve eksi yazıyor” ifadelerini kullandı.
Ortak masa talebi
Üretici, sanayici ve Bakanlık tarafının bir masada sektörün geleceğinin tartışılması gerektiğini belirten Koç, “Planlı bir şekilde masaya oturup gerçeklerin konuşulması lazım” diye konuştu. Türkiye’de diğer ürünlerin fiyatını belirleyen birlik veya konseylerin olduğunu söyleyen Koç, tavuk için de böyle bir mekanizma geliştirilmesi gerektiğini dile getirdi.
Tekelleşmenin sektörde dengeleri bozduğunu ifade eden Koç, “Tekelleşen kesimhanelerin kontrol altına alınmasıyla üreticinin sorunu çözülür. Bu fiyat politikasıyla üretici ezilir” dedi. Birçok defa üreticinin üretimi durdurma kararı aldığını belirten Koç, enflasyonun yüksek olduğu bir dönemde böyle bir eylem kararının da uzun vadeli bir sonuç getirmeyeceğini belirtti.
