Toplumumuzda kitle iletişim araçlarındaki haberlerde genellikle adli olaylar, asayiş, trafik kazaları, yani 3.sahife haberleri kabarık güncel gelişmeler arasında yer alıyor. İşin düşündürücü yanı ise her hangi bir olayın şüphelisi(zanlı) ile ilgili bilgi verilirken daha önce başka sabıka kayıtlarına rastlanması gerçeğinin giderek daha yaygın hale gelmesidir.
Henüz iki gün önce bir tv haberinde, yankesecilik’ten yakalanan biri 14 diğeri 15 yaşlarındaki iki delikanlının toplamda 543 adet suç kaydı bulunmasının inanılır gibi olmadığıdır. Bu arada Adalet Bakanlığından yapılan güncel açıklamaya göre Türkiye’de cezaevlerinde 426 bin hükümlü ve tutuklu bulunduğu açıklandı.
Yine Bakanlık verilerine göre, geçen yıl 16 milyon 773 bin 992 kişi soruşturma dosyalarında “şüpheli” olarak yer aldı. Aynı kişinin birden fazla dosyada bulunması nedeniyle net sayı bilinmiyor, ancak tablo açık: Türkiye’de nüfusun yaklaşık beşte biri bir şekilde soruşturma süreçlerinin içinde.
Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün 2025 verileri, hem yargının iş yükünü hem de toplumun çok geniş bir kesiminin bir biçimde adliyelerle temas ettiğini ortaya koyuyor.Yetişkin nüfus ve aileleri birlikte değerlendirildiğinde, toplumun çok büyük bir bölümünün soruşturma süreçleriyle bir şekilde ilişkili olduğu da açık.
Bu tablo, Türkiye’de nüfusun çok önemli bir bölümünün en az bir kez soruşturma sürecine dahil olduğunu gösteriyor. Bu sayının içinde birden fazla suça karışmış olanlar, birden fazla kez şüpheli sıfatıyla yer aldılar. Ancak yetişkin nüfusun yaklaşık 58 milyon olduğu düşünüldüğünde, oranın ne kadar yüksek olduğu da anlaşılıyor. 1 milyon 878 bin 779 olayla ilgili dava açıldı.
Bu davalarda 2 milyon 536 bin 588 kişi sanık olarak yargılandı. 3 milyon 651 bin 458 suç isnadı kovuşturma aşamasına taşındı. Her 100 soruşturmanın yaklaşık 55’inde takipsizlik kararı verilirken, 27’si davaya dönüştü. Bu da her dosyanın davaya dönüşmediğini, ancak davaya dönüşen dosya oranının yine de yüksek olduğunu gösteriyor.“Malvarlığına karşı suçlar” başlığında 1 milyon 408 bin 923 dosya açıldı. Bu alanda ilk sırayı 562 bin 494 dosya ile dolandırıcılık aldı. Bunu 226 bin 338 dosya ile hırsızlık izledi. 265 bin 328 dosya mala zarar verme, 42 bin 308 dosya ise yağma suçlarından oluştu.
“Hürriyete karşı suçlar” başlığı altında 905 bin 475 dosya açıldı. Bu dosyalar tehdit, konut dokunulmazlığının ihlali, huzur ve sükûnu bozma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma, şantaj ve ısrarlı takip suçlarını kapsamakta.
“Şerefe karşı suçlar” kapsamında 1 milyon 248 bin 364 dosya soruşturuldu. Bunların 1 milyon 238 bin 881’i hakaret suçuna ilişkin.
1 milyon 39 bin 516 kişi vücut dokunulmazlığına karşı suçlardan soruşturuldu. Bunlar kasten yaralama, taksirle yaralama dosyalarından oluştu. uyuşturucu bulundurma, uyuşturucu imal ve ticareti suçlarından açılanlar dosyalar var.
Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda ise 105 bin 799 dosya soruşturuldu. Bunlar ise cinsel istismar, cinsel taciz, cinsel saldırı, reşit olmayanla cinsel ilişki suçları yer alıyor.
Hukuk mahkemelerinde de yoğunluk dikkat çekici. Devreden dosyalarla birlikte 5 milyon 295 bin 64 davaya bakıldı. Bu davalarda 13 milyon 407 bin 392 kişi davalı, 8 milyon 68 bin kişi davacı olarak yer aldı. Bu gelişmelere paralel olarak 2016 yılında 100.5 bin olan avukat sayısı(%51.5 erkek, %48.5 kadın) ise dokuz yılda 206 bin’e yükseldi.
