SEDA GÖK
Ticaret Bakanlığı’na bağlı 19 serbest bölgenin ihracat performansı, 2026 yılının ilk dokuz ayında artış gösterdi. Serbest bölgelerden eylül ayında yapılan ihracat, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,8 artarak 1,15 milyar dolara ulaştı. Ocak-eylül döneminde ise toplam ihracat, yıllık bazda yüzde 6,3 artışla 9,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Serbest bölgelerde ihracatın ithalatı karşılama oranı eylül ayında yüzde 165,5, ocak-eylül döneminde ise yüzde 159,7 oldu. Böylece 19 serbest bölge, dış ticarette net ihracatçı konumunu sürdürdü. Aynı dönemde toplam satışlar içerisinde ihracatın payı yüzde 76,1 olarak kaydedildi.
İhracatta teknoloji odaklı üretim öne çıktı
2026 yılının ocak-eylül döneminde serbest bölgelerin ihracat portföyünde teknolojik niteliğin güçlenmesi devam etti. Orta-ileri teknoloji sınıfındaki ürünlerin toplam ihracattaki payı yüzde 51,3, yüksek teknolojili ürünlerin payı ise yüzde 7,2 oldu. Böylece iki teknoloji grubunun toplam ihracattaki payı yüzde 58,4’e ulaştı. Teknoloji yoğun ürünlerin ihracat içerisindeki ağırlığının artması, Türkiye’nin katma değerli ihracat hedeflerine katkı sağladı. Serbest bölgeler, üretim ve ihracat faaliyetleriyle küresel rekabetteki konumlarını güçlendirmeye devam etti.
Serbest bölgelerde 88 bin kişiye istihdam
2026 yılının ocak-eylül dönemi sonu itibarıyla 19 serbest bölgede, 466’sı yabancı olmak üzere toplam bin 930 kullanıcı firma faaliyet gösterdi. Bu firmalar toplam 88 bin 7 kişiye doğrudan istihdam sağladı. Serbest bölgelerde tahsis edilen toplam 2 bin 788 faaliyet ruhsatının 2 bin 102’si yerli, 686’sı ise yabancı kullanıcılara verildi. Üretim konulu faaliyet ruhsatlarının toplam ruhsatlar içerisindeki payı da bir önceki yıla göre artarak yüzde 44,6’ya yükseldi. Bu gelişme, serbest bölgelerde üretim faaliyetlerinin ağırlığının arttığını ortaya koydu.
Ege Serbest Bölgesi 2,542 milyar dolarlık ihracat yaptı
Serbest bölgeler arasında ihracat performansıyla öne çıkan Ege Serbest Bölgesi, 2026 yılının ocak-eylül döneminde ihracatını geçen yılın aynı dönemine göre 159,2 milyon dolar artırdı. Yüzde 6,7’lik artışla ihracatını 2,542 milyar dolara çıkaran Ege Serbest Bölgesi, 19 serbest bölgenin toplam ihracatının yüzde 25,8’ini tek başına gerçekleştirdi. Ege Serbest Bölgesi, yurt dışı ve Türkiye ile gerçekleştirdiği ticarette de öne çıktı. Bölgenin toplam ticaret hacmi 4,81 milyar dolara ulaşırken, bu tutar serbest bölgelerin toplam ticaret hacminin yüzde 22’sini oluşturdu.
Bursa ve Adana-Yumurtalık’ta ihracat artışı
Bursa Serbest Bölgesi, ocak-eylül döneminde ihracatını geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30,7 artırarak 1,563 milyar dolara yükseltti. Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi de aynı dönemde ihracatını yıllık bazda yüzde 23,4 artırarak 425 milyon dolara çıkardı.
Adana-Yumurtalık, Batı Anadolu, Bursa ve Trabzon serbest bölgelerinin ihracatında yüzde 10 ve üzerinde artış kaydedildi. Bu bölgeler, ilk dokuz aylık dönemde ihracat performanslarıyla öne çıktı. Adana-Yumurtalık, Avrupa, Batı Anadolu ve Gaziantep serbest bölgelerinde ise dört ticaret yönünün tamamında artış yaşandı. Söz konusu bölgelerin ticaret hacimlerindeki büyüme de dikkat çekti. Bakanlık, Türkiye’nin stratejik coğrafi konumundan yararlanarak serbest bölgeleri teknoloji odaklı, yüksek katma değerli üretime dayalı stratejik ihracat üslerine dönüştürmeyi hedefliyor.
