SEDA GÖK
Adalet Bakanı Akın Gürlek, 2027 yılı bütçe sunumunda yargı süreçlerini hızlandıracak yeni düzenlemeleri, yapay zekâ destekli karar destek sistemini ve ihtisaslaşma yatırımlarını öne çıkardı. UYAP bünyesinde geliştirilen sistemle 30 milyondan fazla emsal karar saniyeler içinde taranacak. Bakanlığın 2027 yılı için öngörülen bütçesi ise 524 milyar 692 milyon 545 bin TL oldu.
Adalet Bakanlığı, yargı hizmetlerinde dijital dönüşümü hızlandırırken dava süreçlerinin kısaltılması, mahkemelerde ihtisaslaşmanın artırılması ve adalete erişimin kolaylaştırılmasına yönelik yeni adımlar atmaya hazırlanıyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı 2027 yılı bütçe sunumunda, önümüzdeki dönemin önceliklerini açıkladı. Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi kapsamında yeni yargı paketleri üzerinde çalıştıklarını belirten Gürlek, UYAP bünyesinde geliştirilen yapay zekâ destekli karar destek sisteminin pilot uygulamasına geçileceğini bildirdi.
Adalet hizmetlerinde teknolojik dönüşümün yeni aşaması olarak öne çıkan UYAP Yapay Zekâ Karar Destek Sistemi, hâkim ve savcıların emsal kararlara erişimini hızlandıracak. Tamamen yerli ve millî imkânlarla geliştirilen sistem, 30 milyondan fazla emsal kararı saniyeler içinde tarayarak ilgili içtihatları hâkimlerin kullanımına sunacak. Böylece yargı mensuplarının araştırmaya ayırdığı sürenin azaltılması hedefleniyor. Sistemin pilot uygulamasının ardından güvenli biçimde yaygınlaştırılması planlanıyor.
Bakanlık, dijital altyapıyı da genişletiyor. UYAP’ın 65 kurumla 211 farklı entegrasyonu sayesinde mahkeme ve savcılıkların ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgelere saniyeler içinde ulaşılabiliyor. 2019’dan bu yana 434 milyonun üzerinde elektronik tebligat gönderilirken e-Duruşma ve SEGBİS uygulamalarıyla uzaktan katılım imkânları geliştirildi. OECD’nin 2025 yılında yayımladığı Bir Bakışta Devlet Raporu’nda Türkiye, yargının dijitalleşmesinde en proaktif beşinci ülke olarak gösterildi.
Yargılamaların hızlandırılması öncelikli gündem
2025-2029 dönemini kapsayan Türkiye Yüzyılı Yargı Reformu Stratejisi doğrultusunda yargılamaların makul sürede tamamlanması için yeni düzenlemeler hazırlanıyor. Gürlek, On İkinci Yargı Paketi’nde yargılamaların hızlandırılması ve hak arama yollarının güçlendirilmesine ağırlık verdiklerini, On Üçüncü Yargı Paketi çalışmalarında ise yargılama süreleri, ceza adaletinin etkinliği ve bilişim suçlarıyla mücadelenin öncelikli başlıklar olduğunu belirtti.
Bu kapsamda Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları kuruldu. Vatandaşların başvurularını almak ve bilgilendirme sağlamak amacıyla Alo Adalet 135 Hattı oluşturuldu. Yeni kurulan Adalet Hizmetlerinin Etkinliği Daire Başkanlığı ile hizmet kalitesi ve verimliliğin veriye dayalı izlenmesine başlandı.
Mahkemelerin iş yükü ve nüfus değişimine göre planlanması da gündemdeki başlıklar arasında yer alıyor. Bu kapsamda ticari uyuşmazlıkların daha kısa sürede sonuçlandırılması ve hukuki güvenliğin artırılması amacıyla İstanbul’daki Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresi il sınırlarını kapsayacak şekilde yeniden düzenlendi.
Konkordato uygulamasının kötüye kullanılmasını önlemek, alacaklıların haklarını korumak ve mali yapısı iyileştirilebilir işletmelerin faaliyetlerini sürdürmesini sağlamak amacıyla ilave kanuni düzenlemeler üzerinde de çalışılıyor.
Suçla mücadelede yeni ihtisaslaşma
Ceza adaleti sisteminde suç türlerine göre uzmanlaşma ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor. Bakanlık bünyesinde faili meçhul suçlar, dijital ortam güvenliği, dezenformasyonla mücadele, örgütlü, narkotik ve ekonomik suçlar ile terörizmin finansmanı ve aklama suçlarına yönelik ayrı daire başkanlıkları kuruldu.
Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı aracılığıyla geçmiş dosyaların yeni deliller ve kriminal imkânlar ışığında yeniden değerlendirilmesi destekleniyor. Ayrıca tüm il Cumhuriyet başsavcılıklarında müstakil Terör Suçları Soruşturma Büroları kurulmasına karar verildi.
Ekonomik suçlarla mücadele kapsamında yürütülen fon soruşturmalarına ilişkin 9 Kasım 2026 itibarıyla 464 şüphelinin bulunduğunu açıklayan Gürlek, 120 kişinin tutuklu, 262 kişinin ise adli kontrol altında olduğunu bildirdi. Soruşturmalar kapsamında 386 gerçek kişi ve 116 tüzel kişinin malvarlıklarına tedbir, banka hesaplarına bloke uygulandığını belirten Gürlek, yaklaşık 31,5 milyar TL değerindeki para, taşınmaz ve hisse senedinin gönüllü iade hesabı kapsamında iade edildiğini kaydetti.
2027 bütçesi 524,7 milyar TL
Adalet Bakanlığı’na 2027 yılı için tahsis edilmesi öngörülen bütçe 524 milyar 692 milyon 545 bin TL olarak açıklandı. Bakanlık, artan yargı iş yüküne karşı insan kaynağını ve kurumsal kapasitesini geliştirmeyi de sürdürecek. Bu yıl yargı sisteminde yaklaşık 12 milyon dosyanın karara bağlandığını belirten Gürlek, hâkim ve savcı sayısının 26 bin 612’ye, personel sayısının ise 181 bin 540’a yükseldiğini bildirdi.
Mahkeme teşkilatında da ihtisaslaşma yatırımları devam ediyor. Adli yargıda faal mahkeme sayısı 9 bin 214’e, idari yargıda 247’ye, ihtisas mahkemesi sayısı ise 2 bin 391’e çıkarıldı. 2026’da Malatya Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmesiyle adli yargıda istinaf mahkemesi sayısı 18’e yükseldi. Edirne Bölge İdare Mahkemesinin de kısa süre içerisinde faaliyete geçirilmesi planlanıyor.
Fiziki altyapı yatırımlarında ise yapımı devam eden adalet binalarının tamamlanmasıyla toplam kapalı alanın 6,5 milyon metrekarenin üzerine çıkarılması hedefleniyor. Bakanlığın önümüzdeki dönem ajandasında dijitalleşme, ihtisaslaşma, yargılama sürelerinin kısaltılması ve adalete erişimin güçlendirilmesi öne çıkıyor.
