Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), yaptığı araştırmada geçen yılın Ramazan ayı ile bu yılın Ramazan öncesi market ve üretici fiyatlarını karşılaştırdı. Markette satılan 39 ürünün 32’sinde fiyat artışı yaşandı
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Ramazan ayı öncesi geçen yıl ile bu yılın market fiyatlarını karşılaştırdı. Aynı zamanda son 15 günün fiyat değişimlerini de takip eden TZOB, markette ve üreticide en çok limonun fiyatının arttığını paylaştı. Bir yıllık değişime bakıldığında marketteki 39 temel gıda ürününün 32’sinde fiyat artışı yaşandı. TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ramazan ayı öncesinde temel gıda ürünlerindeki fiyat değişimlerine ilişkin açıklama yaptı. Ramazan ayı öncesinde temel tüketim ürünlerine yönelik fiyat hareketlerinin birlik tarafından incelendiğini belirten Bayraktar, yapılan çalışmada geçen yılın Ramazan dönemi ile bu yılın Ramazan ayı öncesi fiyatlarının karşılaştırıldığını belirtti.
Markette 39 ürünün 32’sinde fiyat artışı yaşandı
Yapılan araştırmaya göre geçen yıl ile bu yılın Ramazan ayı öncesindeki fiyatlar karşılaştırıldığında, bu yıl markette 39 ürünün 32’sinde fiyat artışı, 7’sinde fiyat düşüşü gerçekleşti. Markette en fazla fiyat artışı yüzde 197,4 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat artışını yüzde 149,2 ile kabak, yüzde 117,1 ile fındık, yüzde 108,8 ile elma izledi. Markette fiyatı en çok düşen ürünler ise yüzde 41,9 ile kuru soğan, yüzde 31,9 ile kuru fasulye, yüzde 26,4 ile nohut ve yüzde 18,3 ile beyaz lahana oldu. Geçen yılın Ramazan öncesine göre bu sene marketten limon 3 kat, kabak 2,5 kat, fındık 2,2 kat ve elma 2,1 kat fazla fiyata satın alınacak.
Üreticide limon ve antep fıstığı fiyatı en fazla artan ürün
Geçen yıl ile bu yılın Ramazan ayı öncesine göre üreticide 31 ürünün 21’inde fiyat artışı, 9’unda fiyat düşüşü görülürken 1 üründe fiyat değişimi yaşanmadı. Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 68,5 ile kuru soğanda görüldü. Kuru soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 44 ile beyaz lahana, yüzde 29,8 ile sivri biber, yüzde 23 ile patates izledi. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 212,7 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat artışını yüzde 160 ile antep fıstığı, yüzde 133,3 ile kuru kayısı, yüzde 100 ile kırmızı mercimek izledi.
15 günde en çok pırasa zamlandı
TZOB’un 28 Ocak-12 Şubat tarihlerindeki market fiyatlarını incelediği araştırmada 15 günlük süreçte markette 41 ürünün 27’sinde fiyat artışı, 14’ünde fiyat azalışı görüldü. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 42,9 ile pırasa oldu. Pırasadaki fiyat artışını yüzde 32,1 ile marul, yüzde 27,4 ile kabak, yüzde 25,6 ile sivri biber izledi. Markette fiyatı en çok azalan ürün ise yüzde 9,6 ile yeşil mercimek oldu. Yeşil mercimekteki fiyat düşüşünü yüzde 9 ile antepfıstığı, yüzde 8,3 ile nohut, yüzde 7,8 ile kuru soğan ve yüzde 6,5 ile havuç izledi.
28 Ocak-12 Şubat tarihleri arasında üreticideki fiyat değişimlerine bakılan araştırmaya göre, 15 günlük süreçte üreticide 33 ürünün 21’inde fiyat artışı olurken, 4’ünde fiyat düşüşü gürüldü. 8 üründe ise fiyat değişimi görülmedi. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 17 ile karnabaharda görüldü. Karnabahardaki fiyat düşüşünü yüzde 12,7 ile kuru soğan ve fındık, yüzde 9,4 ile patates izledi. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 47,3 ile maydanozda görüldü. Maydanozdaki fiyat artışını yüzde 36,1 ile marul, yüzde 28,8 ile mandalina, yüzde 28,6 ile havuç, yüzde 23,9 ile pırasa takip etti.
Zirai don rekolteyi düşürdü
TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici fiyat değişimlerinin nedenini açıkladı. Kuru soğanda rekoltenin yüksek olması ve sıcaklıkların artması nedeniyle depolarda bozulmalar yaşanmaya başlandığını belirten Bayraktar, “Ürün kaybı riskini azaltmak isteyen üreticiler, kuru soğanı kısa sürede elden çıkarmak amacıyla piyasaya düşük fiyatlardan sunmaya başladı. Patateste ise piyasada durgunluk yaşanıyor, alıcı talebinin zayıf olması fiyatları olumsuz etkiliyor. Talebin azalması karnabahar fiyatlarının gerilemesine sebep oldu. 2025 yılında yaşanan zirai don sebebiyle fındık rekoltesi düştü. Fakat buna rağmen piyasada oluşan fındık fiyatları son dönemlerde manipülatif hareketlerle düşürüldü” dedi.
“Ürün fiyatları çok sık değişiyor”
Son yıllarda önemli ölçüde artan üretim maliyetleri ve yaşanan doğal afetler nedeniyle üreticilerin yeterli geliri elde edemediğini ve üretmekte zorlandığını belirten Bayraktar, buna rağmen üreticilerin ürettiği ürünlerin marketlerde birbirinden farklı yüksek fiyata satılmasının kabul edilebilir olmadığını dile getirdi. Aynı marka ürünlerinin farklı marketlerde fiyatlarında değişiklik olduğunu belirten Bayraktar, “Ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik şartlar nedeniyle ürün fiyatları marketlerde çok sık değişiyor. Maliyetler sebep gösterilerek marketler arası aynı marka ürünler farklı fiyatlara satılıyor. Tüketicilerimiz doğal olarak hangi ürün hangi markette düşük fiyata satılıyor arayışına girmek zorunda kalıyor. Birliğimizce Ankara’da temel tüketim maddeleri arasından seçilen aynı marka ve gramajdaki 5 farklı ürünün 4 farklı marketteki fiyatlarına yönelik çalışma yapıldı. Yaptığımız çalışma sonucunda ürünlerin belirli markalar tarafından paketlenmiş fiyatının marketten markete oldukça değişkenlik gösterdiği görüldü” ifadelerini kullandı.
Ramazan ayında taklit ve tağşiş yapılan ürünler konusunda tüketicileri uyaran Bayraktar, “Tüketicilerimiz ramazan alışverişlerini yaparken taklit ve tağşiş yapılan ürünler konusunda dikkatli olmalı, güvendikleri yerlerden ihtiyaçlarını almalı ve şüpheli ürünleri ihbar etmelidir. Taklit ve tağşişin önlenmesi için tüm illerde denetimlerin sık sık yapılması sağlanmalıdır” dedi.
