CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye’de emekli, asgari ücretli ve sosyal yardım alanlarla birlikte yaklaşık 50 milyon kişinin sağlıklı beslenemediğini ifade etti
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde sıfır atık, gıda israfı, açlık ve yoksulluk konularına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Dünyada açlık artarken Türkiye’de milyonlarca ton gıdanın çöpe gittiğini belirten Gürer, “Bir yanda açlık, diğer yanda israf var. Bu tablo kabul edilemez” dedi.
Küresel açlık ve gıda israfı verilerini değerlendiren Gürer, “Dünya nüfusu 8 milyar 300 milyona ulaştı. Buna karşın dünyada 800 milyona yakın insan kronik açlık çekiyor ve açlık sınırı altında yaşıyor. Afrika ve Asya’da 2025 yılında 5 yaş altı 638 milyon çocuk yetersiz beslenme nedeniyle sağlık sorunları yaşıyor. Dünyada her gün 10 binden fazla çocuk, yaklaşık 25 bin kişi açlık ve yetersiz beslenmeyle karşı karşıya” diye konuştu.
“Türkiye’de 50 milyon kişi sağlıklı beslenemiyor”
Türkiye’deki ekonomik verileri paylaşan Gürer, yoksulluk ve açlık sınırının hızla arttığını belirterek, “Türkiye nüfusu 86 milyon 920 bin. 4 kişilik ailenin aylık gıda harcaması yani açlık sınırı 32 bin 793 TL’ye çıktı. Gıda ile birlikte tüm temel harcamalar için gerekli gelir yani yoksulluk sınırı ise 106 bin 817 TL olarak açıklandı. Bekar bir çalışanın aylık yaşam maliyeti ise 42 bin 585 TL. Mutfak enflasyonu aylık yüzde 1,32, yıllık ortalama yüzde 39,30. Savaş sonrası bu enflasyonun daha da artacağı açık. Ülkemizde emekli, asgari ücretli ve sosyal yardım alanlarla birlikte yaklaşık 50 milyon kişi sağlıklı beslenemiyor” dedi.
“20 milyon kişi sosyal yardımla yaşıyor”
Sosyal yardım alan vatandaşlara ilişkin verileri de değerlendiren Gürer, “Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerine göre, 4 milyon haneye sosyal yardım yapılıyor. Belediye yardımlarıyla birlikte yaklaşık 20 milyon kişinin sosyal yardıma muhtaç olduğu görülüyor. Yoksulluk; hastalıkları, üretim kaybını, verimsizliği, zihinsel gelişim sorunlarını, ruhsal çöküntüyü ve suç oranlarında artışı beraberinde getirir. Sorunu çözemeyen bir toplumun sosyal huzuru sağlaması mümkün değil” ifadelerinde bulundu.
CHP’ Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “TÜİK verilerine göre 15 yaş altı her 100 çocuktan 32’si yani yaklaşık 7 milyon çocuk ciddi maddi yoksulluk altında yaşıyor. Güncel veri paylaşılmadığı için bugün bu sayının 10 milyonu aştığını söylemek mümkün” dedi. Gürer ayrıca, bu durumun çocukların aç yatmasına ve sağlıklı beslenememesine yol açtığını vurguladı.
“Sıfır atıkta Türkiye’nin karnesi zayıf”
Geri kazanım oranlarının arttığına yönelik açıklamaların sahadaki durumla örtüşmediğini belirten Gürer, “2017 yılında yüzde 13 olan geri kazanım oranı 2024’te yüzde 36,8’e, 2025’te yüzde 37,5’e çıktığı belirtiliyor. Ancak bu verilerin nasıl elde edildiği açıklanmıyor. Örtü altı üretim yapılan alanlarda kullanılan naylonların tarlalarda bırakıldığını görüyoruz. Özellikle kiralanan arazilerde üretim sonrası atıklar toplanmıyor. Bu naylon atıklar toprağa karışıyor. Kiralayan işi bitince naylonu toplamayınca toprağa naylon karışması toprağı bozuyor “diye konuştu.
Marketlerde poşet kullanımına ilişkin verileri değerlendiren Ömer Fethi Gürer, “Poşetler ücretli oldu ama marketten poşetsiz çıkan yok. Pazarda poşet, markette poşet, bakkalda poşet. Buna rağmen poşet kullanımının azaldığı söyleniyor. Bu veriler sahadaki gerçeklerle örtüşmüyor” dedi. Gıda israfına ilişkin verileri de paylaşan Gürer, 2025 yılında yapılan araştırmalarda gıda israfının 23 milyon ton ile 26 milyon ton arasında olduğunun ifade edildiğini belirterek, gıda israfının arttığını vurguladı.
“Niğde’de tonlarca patates tarlada kaldı”
Niğde’de yaşanan patates sorununa da değinen Gürer, şunları söyledi: “Niğde’de yetiştirilen patateslerin iri boyları alındı, orta ve küçük boylar tarlada kaldı. Tonlarca patates israf oldu.”
Gürer, gıda israfının her aşamada yaşandığını belirterek, “Üretimden başlayarak depolama, nakliye, raf ve sofraya kadar her aşamada gıda kaybı yaşanıyor. Tarlada alıcı bulunmuyor, depoda ürün çürüyor, rafta bekleyen ürün bozuluyor, sofrada tüketilmeyen gıda çöpe gidiyor” ifadelerini kullandı.
“Mutlu azınlık israf ediyor”
Ömer Fethi Gürer, gıda israfının gelir dağılımındaki adaletsizlikle bağlantılı olduğunu vurgulayarak,
“50 milyon yoksul insanın her istediği gıdaya erişemediği bir ülkede, mutlu azınlık sofraya fazla ürün koyup çöpe atıyor. Kahvaltılarda tüketilmeyen gıdalar çöpe gidiyor” dedi. Türkiye’de ekmek israfına dikkat çeken Gürer, “Yılda yaklaşık 4 milyar ekmek çöpe gidiyor. Kampanyalar yapıldı ama sonuç alınamadı” diye konuştu. Gürer, Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından yürütülen kampanyalara rağmen israfın sürdüğünü belirtti.
“Türkiye’ye 12 milyon ton atık geldi”
Türkiye’ye yurtdışından gelen atıklara da dikkat çeken Gürer, “2024 yılında Avrupa Birliği 31 milyon 625 bin ton atık ihraç edildi. Türkiye’ye gelen atık miktarı ise 12 milyon 253 bin ton. Bu atıklar geri dönüşüm verilerine dahil mi, açıklanmalı. İsrafın önlenmesi, sıfır atık projesinin güçlendirilmesi ülke ekonomisine katkı sağlar. Açlık varken israf kabul edilemez” dedi.
