DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi’nin hazırladığı “Türkiye’de Genç İstihdamı Raporu”na göre 10 gençten 6’sı istihdama dahil olamıyor. Rapora göre geniş tanımlı genç işsizliği oranı yüzde 38,3 oldu
DİSK/Genel-İş Araştırma Dairesi’nin (emar) hazırladığı Genç Emeği Raporu’nda çalışma hayatında gençlerin durumu analiz ediliyor. emar’ın araştırmasına göre ne eğitimde ne istihdamdaki gençlerin (NEET) sayısı giderek büyüyor, her 4 gençten 1’i NEET. Rapora göre meslek lisesi mezunları, üniversite mezunlarından daha çok istihdam olanağı buluyor. Resmi işsizlik oranı ile geniş tanımlı işsizlik oranı arasındaki farka değinilen raporda gençlerde sendikalaşma oranlarının da yüzde 3,8’e kadar düştüğü belirtildi. Türkiye’deki gençlerin çalışma hayatındaki durumu, işsizlik sorunu, güvencesiz çalışma koşulları, yoksulluk, sendikalaşmanın incelendiği rapora göre kayıtdışı istihdam dahil edildiğinde genç işçilerin yalnızca yüzde 3,8’i sendika üyesi.
Her 10 Gençten 6’sı istihdama katılamıyor
Hazırlanan raporda, “Türkiye’de 15-24 yaş aralığındaki genç nüfusun yalnızca yüzde 40,3’ü istihdamdadır. Cinsiyete göre bakıldığında ise genç erkeklerde istihdam oranı yüzde 53’ken bu oran kadınlarda yalnızca yüzde 26,7’dir. Bakım emeğinin kadınların üzerine yüklenmesi, eğitimden istihdama geçişte yaşanan ayrımcılık, güvenceli iş olanaklarının yetersizliği ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği genç kadınların istihdama katılımını doğrudan etkilemektedir” ifadelerine yer verildi.
Geniş tanımlı genç işsizliği yüzde 38,3
TÜİK verilerine göre gençlerde 2025 yılında dar tanımlı işsiz sayısı 840 bin olarak ölçülürken işsizlik, yalnızca aktif olarak iş arayan ve çalışmaya hazır olan gençlerle sınırlı kalmıyor. Geniş tanımlı olarak değerlendirdiğimiz zamana bağlı eksik istihdam edilenler, çalışmaya hazır olduğu halde iş aramayanlar ve potansiyel işgücü de dikkate alındığında, genç işsizliğinin gerçek boyutunun çok daha ağır olduğu ifade edildi. 15-24 yaş grubunda geniş tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 534 bine ulaşmışken, dar tanımlı genç işsizliği oranı yüzde 15,3 iken, geniş tanımlı genç işsizliği oranı yüzde 38,3 olarak açıklandı.
Genç kadınlarda NEET oranı erkeklerin 2 katı
15-24 yaş grubunda 2 milyon 684 bin genç ne eğitimde ne de istihdamda olduğunu belirtilirken, bu gençlerin toplam genç nüfus içindeki oranı yüzde 23,3 olarak açıklandı.
Başka bir ifadeyle, her 4 gençten yaklaşık biri ne eğitimine devam etmekte ne de istihdamda yer alıyor. Cinsiyete göre bakıldığında tablonun daha çarpıcı olduğu ortaya çıktı. 15-24 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olan erkeklerin oranı 969 binle yüzde 16,3 olarak belirtilirken, kadınlarda ise bu oran 1 milyon 715 binle yüzde 30,9’a yükseldi. Buna göre genç kadınlarda NEET oranı, genç erkeklerin neredeyse iki katı oldu. Türkiye, Avrupa ülkeleri içinde NEET oranı en yüksek ülke konumundayken, NEET oranının AB üyesi ülkelerde ortalaması yüzde 9 iken Türkiye’de bu oranın yüzde 20’nin üzerinde seyrettiği açıklandı.
En yüksek işsizlik oranı üniversite mezunlarında
Raporda, “TÜİK’in 2025 yılı verilerine göre 15-24 yaş grubunda işsizlik oranı en yüksek eğitim grubu yükseköğretim mezunlarıdır. Üniversite mezunu gençlerde işsizlik oranı yüzde 23,5’tir. Üniversite mezunu genç sayısında her geçen yıl artan sayıyla birlikte yükseköğretim mezunu yaklaşık her 4 gençten biri işsizdir. Meslek lisesi mezunlarında işsizlik oranının yüzde 13,1’le yükseköğretim mezunlarının altında kalması ise teknik ve mesleki becerilerin istihdama geçişte belirli bir avantaj sağladığını göstermektedir. Türkiye’de yükseköğretimin niceliksel olarak büyümesine karşın, gençlerin mezuniyet sonrası niteliklerine uygun, güvenceli ve insanca çalışabilecekleri işlere erişimi sınırlı kalmaktadır. Üniversite mezunu genç işsizliğinin yüksekliği, hükümetin “her şehre bir üniversite” politikasının ne büyük boyutta bir yapısal sorunlar getirdiğinin göstergesidir” ifadeleri kullanıldı.
Gençlerde gerçek sendikalaşma oranı %3,8
Açıklanan raporda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2026 ocak verilerine göre 15-24 yaş grubunda toplam 1 milyon 953 bin 538 kayıtlı işçi bulunduğu belirtilirken, bu işçilerin yalnızca 124 bin 105’inin sendika üyesi olduğu görüldü. Buna göre genç işçilerin resmi sendikalaşma oranı yüzde 6,3 olarak açıklandı.
