SEDA GÖK
Ukrayna’da demir hurdasına yönelik ihracat kısıtlamasının, çelik üretimindeki gerileme ve büyük tüketicilerin alımlarını azaltması nedeniyle sektörün iç piyasada ciddi bir arz fazlasıyla karşı karşıya kalmasına yol açtığı bildiriliyor. Ukrayna İkincil Metaller Birliği (UAVtormet), bu nedenle 2026 yılı için uygulanan sıfır ihracat kotasının kaldırılması çağrısında bulundu.
UAVtormet’in 12 Ağustos’ta Başbakan Sergii Koretskyi’ye başvurarak 31 Aralık 2025 tarihli ve 1795 sayılı Karar’da değişiklik yapılmasını istediği aktarılıyor. Karar kapsamında, 7204 GTİP kodunda yer alan demir hurdasının 2026 yılı ihracat kotası sıfır olarak belirlenmiş ve böylece ihracat fiilen durdurulmuştu.
Birlik, söz konusu uygulamanın savaş koşullarında Ukrayna’daki çelik üreticilerinin ihtiyaç duyduğu hurdanın iç piyasada bulunabilirliğini güvence altına almak amacıyla hayata geçirildiğini belirtiyor. Ancak sektör temsilcilerine göre, aradan geçen sürede üretim ve tüketim koşullarında önemli değişiklikler yaşandı.
Çelik üretimindeki gerileme hurda talebini düşürdü
UAVtormet, özellikle ekipman arızaları ve savaşın üretim tesisleri üzerindeki etkisi nedeniyle çelik ve nihai mamul üretiminde belirgin bir düşüş yaşandığına dikkat çekiyor. Son Rus saldırısının ardından Zaporizhstal’ın faaliyetlerinin tamamen durması da sektördeki gelişmeler arasında gösteriliyor. Diğer çelik üreticilerinin kapasite kullanım oranlarındaki değişimler, liman operasyonlarında yaşanan aksamalar ve hurda tüketimindeki gerilemenin de iç piyasadaki talebi aşağı çektiği ifade ediliyor.
Birliğin açıklamasına göre, çelik üreticilerinin hurda alımlarına yönelik talepleri önemli ölçüde azalırken, Interpipe Dniprovtorchermet ve
Metinvest Resource hurda alımlarını tamamen durdurdu. Metinvest Resource tarafından 11 Ağustos’ta yapılan ayrı bir duyurunun da sektördeki mevcut durumu ortaya koyduğu belirtiliyor. Şirket, Kamet-Steel’in hurda kabul ve hazırlama tesislerinde meydana gelen ekipman arızaları ile yükleme ve boşaltma ekipmanlarının bakım çalışmaları nedeniyle 12-24 Ağustos tarihleri arasında hurda kabul edilmeyeceğini tedarikçilerine bildirdi.
Bu süreçte demir yolu hatlarında oluşan yoğunluk nedeniyle, ağustos ayının ikinci ve üçüncü 10 günlük dönemlerinde sevkiyat gerçekleştirmeyi planlayan tedarikçilerden demir yoluyla yapılacak hurda taşımacılığına 24 Ağustos’tan önce başlanmaması istendi. Askıya alma döneminde gönderilecek vagonların kabul edilmeyeceği de duyuruldu.
Sıfır kota yerine ihracatın önünün açılması isteniyor
UAVtormet, çelik sektöründeki talep kaybının mevcut ihracat kısıtlamalarıyla birleşmesi sonucunda Ukrayna’nın iç hurda piyasasında tüketilemeyen kalıcı bir arz fazlası oluştuğunu savunuyor.
Birliğe göre, hurda ihracatının tamamen engellenmesi için uygulanan sıfır kotanın mevcut piyasa koşullarında başlangıçtaki amacını yerine getirmesi artık mümkün değil. İç piyasadaki tüketimin azalması nedeniyle hurda stoklarının artmasının önüne geçmek için ihracat kanallarının yeniden açılması gerektiği belirtiliyor.
Sektör temsilcileri, kısıtlamaların devam etmesi halinde yalnızca hurda stoklarının büyümesi değil, tedarik zincirinin tamamında ekonomik sorunların derinleşmesi riski bulunduğu uyarısında bulunuyor. Buna göre hurda toplayıcılarının mali yapısının bozulması, toplama hacimlerinin gerilemesi ve toplama tesislerinin kapanması gündeme gelebilecek başlıca riskler arasında yer alıyor.
UAVtormet ayrıca, ihracat yasağının sürmesinin istihdam kayıplarına ve kamu gelirlerinde azalmaya yol açabileceğine dikkat çekerek, hükümetten 2026 yılı için belirlenen sıfır ihracat kotasını yeniden değerlendirmesini talep ediyor.
