SEDA GÖK / TİCARET SOHBETLERİ
İlayda Celep: Yapay zekâ kestirme değil, yaratıcılığı güçlendiren bir araç
Yaratıcı teknoloji uzmanı İlayda Celep, yapay zekâ kullanımında insan yaratıcılığının merkezde kalması gerektiğine dikkat çekerek, “Yapay zekâ bir araç. Yaratıcı karar hâlâ bizim elimizde. Onu bir kestirme olarak görmemek, sonuna kadar deneyimlemek gerekiyor” dedi. Celep, Türkiye’de yapay zekâ üretimlerinin grafik tasarım bilgisiyle desteklenmesi gerektiğini vurgularken, mesleklerin geleceğine ilişkin de “Yapay zekâ insanların işini elinden almayacak. Yapay zekâyı bilen insanlar, bilmeyenlerin elinden işlerini alacak” değerlendirmesinde bulundu.
İzmir Özel Amerikan Koleji mezunu olan İlayda Celep, Barselona’daki IED Barcelona’da İç Mimarlık eğitimi aldıktan sonra ELISAVA’da Geçici Mimarlık ve Mekân Tasarımı alanında yüksek lisans yaptı. Kariyerine mimarlık ve tasarım alanında başlayan Celep, özel kurumlar, tasarım galerileri ve ajanslardaki çalışmalarının ardından yapay zekâ ve dijital hikâye anlatıcılığına yöneldi. SpecialGuestX bünyesinde Google Flow projelerine katkı sunan, Paranormalitty adıyla sürreal ve yapay zekâ destekli görsel dünyalar üreten Celep, ADCE & Google AI Summit Creative Challenge’ın kazananı oldu. 2026 yılında IED Barcelona tarafından Yılın Mezunu seçilen Celep’in çalışmaları New York Times Square gibi uluslararası platformlarda sergilenirken, Prompt Magazine gibi yayınlarda da yer aldı. IED Barcelona’da dersler veren Celep, yapay zekâ, yaratıcılık ve tasarımın geleceği üzerine atölye, konuşma ve mentorluk çalışmalarını sürdürüyor. Celep ile geçtiğimiz günlerde İzq’daki özel sunumu sonrasında bir araya geldik.
Yapay zekânın yaratıcı üretim süreçlerini dönüştürdüğü bir dönemde insanın rolünün nasıl şekilleneceğini değerlendiren Celep, teknolojinin bir kestirme yol olarak görülmesine karşı çıktı. Yapay zekânın sunduğu olanaklardan yararlanırken insan yaratıcılığından ve kişisel üretim dilinden uzaklaşılmaması gerektiğini belirten Celep, doğru kullanımın ancak deneme, öğrenme ve deneyimleme yoluyla mümkün olabileceğini söyledi.
Yaratıcılık merkezde kalmalı
Yapay zekâyı üretim sürecinde kullandığını ancak yaratıcı kararları kendisinin verdiğini anlatan Celep, kendi çizimlerini ve görsellerini üretimin başlangıç noktası olarak kullandığını ifade etti. Yapay zekânın bu aşamadan sonra devreye girdiğini belirten Celep, insan dokunuşunun kaybolmasının yaratıcılığı da zayıflatacağına dikkat çekti.
Üretmeye devam etmenin önemini vurgulayan Celep, “Ben resim yapmaya devam ediyorum, sürekli üretiyorum. Sonrasında yapay zekâ devreye giriyor. Kendi yüzümü ve çizimlerimi kullanıyor, onların üzerine yapay zekâdan yararlanıyorum. Benim dilimi anlayan, benim de dilini bildiğim bir ilişki var aramızda. Bu uyum sayesinde süreç pürüzsüz ilerliyor” dedi.
İnsan dokunuşunun üretimin temel unsuru olduğunu belirten Celep, kişilerin kendilerini en iyi ifade ettikleri yöntemlerden vazgeçmemeleri gerektiğini söyledi. Kitap okumak, müzik dinlemek ve müzeleri ziyaret etmek gibi faaliyetlerin yaratıcı dünyayı beslemeyi sürdürdüğünü ifade eden Celep, üretim sürecinde karşılaşılan zorluklara rağmen devam etmenin önemine işaret etti. Yapay zekânın zaman zaman toksik bir alana dönüşebildiğini de belirten Celep, bu nedenle sürecin bilinçli yönetilmesi gerektiğini kaydetti.
Yapay zekâ kestirme yol değil
Yapay zekânın yalnızca işleri hızlandıran veya kolaylaştıran bir araç olarak değerlendirilmemesi gerektiğini dile getiren Celep, teknolojiyi öğrenmenin kapsamlı bir deneyim gerektirdiğini söyledi. Kullanıcıların yalnızca bildikleri araçlara odaklanmak yerine ortaya çıkan yeni teknolojileri de denemeleri gerektiğini belirten Celep, “Bu bir öğrenme süreci. Öğrenmek için her şeyi yapmak gerekiyor. Sadece bir araca odaklanmak yerine çıkan her türlü araca ilgi duymak, bir şeyleri denemek ve sonuna kadar deneyimlemek gerekiyor. Yapay zekâyı nasıl kullanacağımız konusunda kendi ufkumuzu da genişletmeliyiz” diye konuştu.
Yapay zekânın insan yaratıcılığının yerine konumlandırılmasına karşı çıkan Celep, farklı üretim disiplinlerinin bir araya getirilmesi gerektiğini vurguladı. Eskiz, 3D tasarım ve diğer yaratıcı yöntemlerin yapay zekâ ile birlikte kullanılmasının daha nitelikli sonuçlar ortaya çıkarabileceğini belirten Celep, insan yaratıcılığına bağlı kalınarak teknolojinin daha ileri taşınabileceğini ifade etti.
Grafik tasarım bilgisiyle desteklenmeli
Türkiye’de yapay zekânın özellikle görsel üretim alanında yanlış ve yüzeysel kullanıldığına dikkat çeken Celep, uluslararası standartlara ulaşmak için teknik araç kullanımının ötesine geçilmesi gerektiğini söyledi. Yapay zekâ destekli üretimlerin grafik tasarım bilgisiyle harmanlanmasının önemini vurgulayan Celep, bu alanda eğitim almış profesyonellerin sürece daha fazla dahil edilmesi gerektiğini belirtti.
Yapay zekânın birikimli bir bilgi alanı olduğuna işaret eden Celep, görsel dünyayı tanıyan, grafik tasarım altyapısına sahip kişilerin bu teknolojileri öğrenmesinin önem taşıdığını kaydetti. Türkiye’de yapay zekâ eğitimlerinin bu alandaki uzmanlıkla birlikte geliştirilmesi gerektiğini ifade eden Celep, yalnızca bir program kullanarak görsel üretmenin nitelikli yapay zekâ kullanımı anlamına gelmediğini söyledi.
Yapay zekâya yönelik önyargıların kırılması için de deneyimin önem taşıdığını belirten Celep, teknolojinin yalnızca metin tabanlı araçlardan ibaret olmadığını hatırlattı. Metin üretiminin günlük işlerde kolaylık sağlayabildiğini ancak grafik tasarım, video ve reklamcılık gibi alanlarda yapay zekâ ile nitelikli işler ortaya koymanın çok daha kapsamlı bir süreç olduğunu dile getirdi. Görsel ve video üretiminde başarılı sonuçlara ulaşmak için deneme, değerlendirme ve yaratıcı bilgi birikiminin birlikte ilerlemesi gerektiğini vurguladı.
Yapay zekâyı bilenler öne çıkacak
Yapay zekânın bazı meslekleri ortadan kaldıracağı yönündeki değerlendirmelere de değinen Celep, değişimin mesleklerden ziyade bu meslekleri icra eden kişilerin yetkinlikleri üzerinden şekilleneceğini düşündüğünü belirtti.
Bu konuda sıkça dile getirilen bir değerlendirmeye katıldığını ifade eden Celep, “Yapay zekâ insanların işini elinden almayacak. Yapay zekâyı bilen insanlar, yapay zekâyı bilmeyen insanların elinden işlerini alacak” dedi. Yapay zekâyı reddetmenin veya tamamen görmezden gelmenin artık mümkün olmadığını belirten Celep, 2022 yılında başlayan dönüşümün çalışma ve üretim biçimlerini değiştirdiğini, bu teknolojiyi kullanmamanın çağın dışında kalmak anlamına gelebileceğini söyledi. Yapay zekâya yönelik önyargıları kırmak isteyenlere ise tek bir tavsiyesi olduğunu belirten Celep, “Denemeden hiçbir şey bilemezsin” ifadesini kullandı.
İzmir’deki çalışmaları umut verici buldu
İzmir’in yapay zekâ ve tasarım alanındaki çalışmalarını da değerlendiren Celep, özellikle İzmir Ekonomi Üniversitesi’nin eğitim ve uygulama odaklı yaklaşımını beğendiğini söyledi. Yapay zekânın tasarım ve render süreçlerinde ilk yıllardan itibaren kullanılmasına yönelik çalışmaları değerli bulduğunu belirten Celep, bu yaklaşımın kendi eğitim aldığı İspanya’daki üniversitelerde dahi aynı ölçekte yaygın olmadığını ifade etti.
İzmirli olduğunu ve Alsancak’ta büyüdüğünü belirten Celep, kentte bu alanda yürütülen çalışmaları görmekten gurur duyduğunu dile getirdi. İzmir’e yönelik mesajında ise denemekten ve yeni teknolojilerden korkulmaması gerektiğini vurgulayarak, “Her şeyi deneyin ve sonuna kadar hiçbir şeyden korkmayın. Çünkü korkunun kimseye faydası yok” dedi.
