S&P Global’in COP31 kapsamında yayımladığı rapora göre, temiz teknolojilerin yaygınlaşması ülkelerin fosil yakıt ithalatına ve enerji fiyat şoklarına karşı dayanıklılığını artırırken, tedarik zincirinde Çin’e yönelik yeni bağımlılıklar oluşturuyor
S&P Global, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında “Temiz Teknolojilerin Benimsenmesi: Enerji Dayanıklılığının Getirdiği Kazanç” başlıklı raporunu yayımladı. S&P Global Institute, S&P Global Energy ve S&P Global Ratings tarafından hazırlanan çalışma, temiz teknolojilere geçişin ülkelerin enerji güvenliğini ve ekonomik dayanıklılığını güçlendirdiğini, ancak tedarik zincirlerinde yeni dışa bağımlılık alanları oluşturduğunu ortaya koydu.
Dokuz gelişmiş ekonominin yanı sıra Avrupa ve Çin’e ilişkin değerlendirmeleri içeren rapora göre, petrol ithalatına bağımlılığın azalması, enerji arz şoklarının ekonomik etkisini sınırlıyor. Petrol ithalatına daha az bağımlı ülkelerde, petrol arz şoklarının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) üzerindeki etkisinin yaklaşık 0,25 puan daha düşük olduğu belirtiliyor.
Yenilenebilir enerjide 340 TWh artış
Avrupa’da yenilenebilir enerji yatırımları, enerji şoklarına karşı dayanıklılığın artırılmasında önemli rol oynuyor. Avrupa Birliği’nde hidroelektrik dışındaki yenilenebilir enerji üretimi, 2021’den bu yana yaklaşık 340 teravatsaat (TWh) arttı. Bu artış, 2016-2021 döneminde kaydedilen yükselişin yüzde 70 üzerinde gerçekleşti. Avrupa’daki temiz teknoloji yatırımlarının 2026’da 2021 seviyesinin iki katından fazla olması bekleniyor.
Elektrikli araçların yaygınlaşması da petrol talebini azaltan başlıca unsurlar arasında yer alıyor. S&P Global Energy tahminlerine göre, 2026 yılında dünya genelinde trafiğe çıkan bataryalı elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçlar, günlük 1,9 milyon varil petrol talebini ortadan kaldıracak. Bu miktar, küresel petrol talebinin yaklaşık yüzde 2’sine karşılık geliyor.
Çin’in tedarik zincirindeki ağırlığı artıyor
Raporda, temiz teknolojilerin enerji güvenliğine katkısına karşın yeni stratejik bağımlılıklar oluşturduğuna da dikkat çekiliyor. Çin, kritik metal ve minerallerin madenciliği ve işlenmesinden bileşen üretimine ve teknoloji geliştirmeye kadar temiz teknoloji tedarik zincirinin hemen her aşamasında önemli bir konuma sahip.
Çin’in elektrikli araç sektöründeki büyümesi de bu ağırlığı destekliyor. Ülke, 2026’nın ilk yarısında yaklaşık 2,5 milyon elektrikli araç ihraç etti. Bu rakam, geçen yılın aynı döneminin iki katından fazla oldu. Rapora göre, temiz teknoloji alanındaki tedarik zincirinin belirli ülkelerde yoğunlaşması, ekonomik dayanıklılık açısından tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesini daha önemli hale getiriyor.
Enerji güvenliğinin tanımı değişiyor
S&P Global Ratings İklim Ekonomisi Bölümü Başkanı Marion Amiot, temiz teknoloji yatırımlarının ülkelerin enerji arzı ve fiyat şoklarına karşı dayanıklılığını artırdığını belirterek, elektrifikasyon sürecinde yoğunlaşmış tedarik zincirleri ve yeni dış bağımlılıkların yönetiminin de enerji güvenliğinin önemli bir parçası haline geleceğini ifade etti.
S&P Global Institute Başkanı Alexandra Dimitrijevic ise enerji, jeopolitika, teknoloji ve sermaye akışlarının artık birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğine dikkat çekerek, bu alanlar arasındaki bağlantıların doğru analiz edilmesinin uzun vadeli planlama açısından önem taşıdığını vurguladı.
