Pazartesi, Mart 16, 2026

Küreselleşen Güvenlik Sorunu

Herhangi bir meselenin tespitinin uygun karşılığı, onun saptama, belirleme, sabitleme gibi bilimsel kaydi niteliklerinin mevcudundan daha ötesidir. Süreç içerisinde değişkenliğin ortaya koyduğu farklı durumların nedensellikler ve izahı açısından çok yönlü ihtimalleri bulunabilir.

Kelime kökenine inildiğinde, Latince yapmak anlamına gelen facito kelimesine dayanan fashion terimi; baştan çıkarma, aldatma, statü belirleme, toplumsal ve bireysel başkaldırı gibi farklı değerler anlamlar ve kavramlar yüklenerek günümüze kadar yayılarak gelmiştir.

Bir çağa damgasını vuran, belli başlı tarzdan daha dinamik değişen kültür ve yaşam biçimine dair münasebetler bütününü ihtiva eder. Moda’yı dar anlamda giyim kuşam olarak görmekten vazgeçersek, kapsadığı alanın çok daha geniş olduğunu görmek mümkündür. Felsefi düşünce farklılıkları, müzik, sanat akımları, spor etkinlikleri, okunan kitaplar, dünya görüşleri, inançlar, siyaset, eğitim tarzları gibi tarihsel olarak da yaşamın içindeki ‘her şey’dir.

Küreselleşme zaman, mekan içinde yaşamın içindeki her şeye giderek gezegen çapında şiirsel bir anlatım dili, gelişmiş yüksek teknoloji ile yaklaşarak ona kavramsal bir bakış açısı ve bilimin yardımıyla yeniden farklı bir anlam kazandırmaktır. Alıcılar ise bireysel tercihleri ile toplumsal düzenlemelere tabi olarak her gün kendi illüzyonlarını yaratırlar.

Toplumsal düzenlemeler denince zaman ve mekana uygun algı yönetiminin bir kaynak ipucundan çevrelere halkalanmasıdır.

Bürokraside, 20. asrın başlarında ve dünya savaşları sırasında hükümetlerde yer alan ‘savaş bakanlığı’, Birleşmiş Milletler kurulması sonrası ‘savunma bakanlığı’ na evrilmiştir. Askeri sanayi ve endüstriyel kompleks, ağırlığını her daim korumakla birlikte küreselleşmedeki güvenlik sorunu bilinen güvenlik anlamından çok giderek genişleyen iktisadi ve ticari ağların işlevsel güvenliğini çağrıştırıyor. Ağırlık noktasını finansal araçlar açısından siber güvenlik oluşturuyor.

Sporda 1904 yılında Paris’te kurulan ve 211 üyesi olan Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği, popüler spor futbolun dünya çapında yetkili kurumudur. Zaman içerisinde futbol, artık sadece sportif bir boş zaman etkinliği olmaktan çıkarak yıllık milyarlarca Euro’lar yaratan küresel endüstriye dönüşmüştür. Haliyle siyaset futbol üzerinde etkin olmak hevesiyle popüler halkanın çapını giderek genişletiyor.

Milenyum ile ivme kazanan konu başlıklarının geleceğin şekillendirilmesine dönük zengin bir liste oluşturduğuna hiç şüphe yoktur, İklim değişiminden karbon ayak izine, eğitimin özelleştirilmesinden yapay zeka teşhis dönemine, Uluslararası göçlerden paralı asker istihdamına, Liberalizm’den LGBT gösterilerine uzayıp gitmektedir.

İlgili her şeyin genleşmesi, büyümesinin iktisadi anlamı açıkçası finansmanından geçiyor, yani her şeyin finansmanı başlığı, küreselleşme vurgusunun ana enstrümanı oluyor. Bir tarafı masanın üstünde iken diğer tarafı masanın altında olması icap ediyor. Böyle bir ‘dostlar alışverişte görsün’ usulünce, her türlü masa üstü ve altı yapılanmaların ortak harcı eni konu bellidir.

Demir Uzun

Diğer Yazarlar