SEDA GÖK
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda 2027 yılı bütçe sunumunu gerçekleştirdi. Bakanlık ile bağlı ve ilgili kuruluşlarının 2027 yılı toplam bütçe teklifi 368 milyar 669 milyon 202 bin TL olarak açıklanırken, 2028 yılı için 435 milyar 765 milyon 917 bin TL, 2029 yılı için ise 493 milyar 543 milyon 733 bin TL kaynak öngörüldü. Bakanlığın kendi bütçesi 248 milyar 830 milyon 461 bin TL olarak belirlenirken, TÜBİTAK’a 79 milyar 540 milyon 460 bin TL, KOSGEB’e 18 milyar 89 milyon 163 bin TL kaynak ayrıldı.
2027 bütçesinde sanayi altyapısının güçlendirilmesi, yüksek ve orta-yüksek teknolojili üretimin artırılması, dijital ve yeşil dönüşümün hızlandırılması, yapay zekâ ve savunma teknolojilerinde yerli üretim kapasitesinin geliştirilmesi öne çıkan başlıklar oldu. Bakan Kacır, organize sanayi bölgeleri, endüstri bölgeleri ve sanayi sitelerindeki projeler için 53 milyar TL kaynak sağlayacaklarını belirtirken, sanayi yatırımlarının Anadolu’ya dengeli biçimde yayılmasını hedefleyen yeni sanayi gelişim koridorlarının da hayata geçirileceğini bildirdi.
Sanayi alanları 350 bin hektara çıkacak
Planlı sanayileşme yatırımlarının 2027 yılı bütçesindeki önemli başlıklardan biri olduğunu belirten Kacır, son bir yılda 6 organize sanayi bölgesi, 7 endüstri bölgesi ve 19 yatırım alanı ilan ettiklerini, sanayicilere 70 bin hektar ilave yatırım alanı sağladıklarını açıkladı. Bakanlık destekleriyle bu yıl tamamlanacak 13 OSB ve 4 sanayi sitesi projesinin 30 bin kişilik istihdamın önünü açması bekleniyor.
2027 yılı bütçesinde OSB, endüstri bölgesi ve sanayi sitesi projelerine 53 milyar TL kaynak ayrılacağını kaydeden Kacır, Sanayi Alanları Master Planı’yla Samsun-Mersin, Sivas-Iğdır, Mersin-Şırnak ve Trabzon-Şırnak sanayi gelişim koridorlarının oluşturulacağını söyledi. Bu planla mevcut planlı sanayi alanlarının büyüklüğünün 350 bin hektara çıkarılması hedefleniyor.
Sanayi tesislerinin Marmara Bölgesi’nden Anadolu’ya dengeli biçimde yayılmasını amaçladıklarını vurgulayan Kacır, sanayi bölgelerinin demiryollarıyla limanlara bağlanacağını, Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru ve Kuzey Marmara geçişiyle uluslararası pazarlara erişimin hızlandırılacağını ifade etti.
Ergene Havzası Koruma Eylem Planı kapsamında 6 atık su arıtma tesisi, altyapı ve derin deşarj kolektör hattı için 21,9 milyar TL kaynak aktarıldığını belirten Kacır, eylem planındaki tüm yatırımların 2027’de sonuçlandırılacağını bildirdi.
Yüksek teknoloji ve stratejik yatırımlara öncelik
Türkiye’nin yüksek teknoloji yatırımları açısından cazibe merkezi haline getirilmesini hedeflediklerini belirten Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbini, çip, savunma teknolojileri, veri merkezleri, yapay zekâ ve endüstriyel robotik alanlarında yatırımları desteklediklerini söyledi.
Merkez Bankası’nın Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı’na ayırdığı kaynağın 500 milyar TL’ dan 750 milyar TL ya çıkarıldığını hatırlatan Kacır, programın kapsamının 310 yüksek ve orta-yüksek teknolojili ürün, 272 teknoloji alanı ve 36 kritik ham maddeye yönelik 1 milyar TL’nin üzerindeki yatırımları içerecek şekilde genişletildiğini kaydetti. Programla bugüne kadar toplam yatırım tutarı 613 milyar TL’yı aşan 168 projenin önünün açıldığını belirtti.
Teşvik belgeli imalat sanayi yatırımlarını hızlandırmak amacıyla yatırım tutarı 100 milyon TL’ nin üzerindeki projelere yönelik yeni bir finansman penceresi açıldığını da aktaran Kacır, uygun maliyetli finansmanda yatırımların stratejik niteliği, ilerleme düzeyi, OSB ve endüstri bölgelerinde gerçekleştirilmesi ile yatırımcının Ar-Ge faaliyetlerinin önceliklendirildiğini ifade etti.
Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında Ar-Ge ve yatırım büyüklüğü 192 milyar TL olan 213 projenin desteklendiğini açıklayan Kacır, savunma, mobilite, sağlık, petrokimya ve enerji teknolojileri gibi stratejik alanlarda 52 milyar dolar büyüklüğünde 83 yatırıma proje bazlı destek sunulduğunu bildirdi. Bu projelerin tamamlanmasıyla cari dengeye yıllık 47 milyar dolar katkı sağlanması öngörülüyor.
Yapay zekâ ve veri merkezlerine 10 milyar dolar yatırım hedefi
Dijital dönüşüm ve yapay zekâ altyapısının geliştirilmesi de 2027 ve sonrasının öncelikli yatırım alanları arasında yer aldı. Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı kapsamında iki yılda en az 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verilmesi, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesi hedefleniyor.
Veri merkezlerinin toplam kurulu gücünün en az 1 gigavata ulaştırılmasını amaçladıklarını belirten Kacır, veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarında en az 10 milyar dolar özel sektör yatırımı gerçekleştirilmesini sağlayacaklarını söyledi. Bu doğrultuda son bir yılda yaklaşık 300 megavatlık yatırımın harekete geçirildiğini kaydetti.
Türkiye’nin kuantum teknolojilerindeki kapasitesini artırmaya yönelik çalışmalar da devam ediyor. Ulusal süper bilgisayar altyapısından bugüne kadar 9 bin araştırmacının yararlandığını belirten Kacır, 54 kübit işlemci gücüne sahip kuantum bilgisayarının 2027 yılında devreye alınacağını açıkladı.
Yeşil ve dijital dönüşüm yatırımlarına yönelik finansman desteği de genişletiliyor. Dünya Bankası iş birliğiyle devreye alınan program kapsamında bu alanlardaki yatırımlara 485 milyon dolar uygun koşullu finansman sağlanacak.
Yerel kalkınmada şehirlerin üretim potansiyeli öne çıkacak
Bölgesel kalkınma ve yatırımların ülke geneline yayılması amacıyla Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı’nın kapsamı da genişletiliyor. Programla şehirlerin kendilerine özgü üretim ve yatırım potansiyellerinin harekete geçirilmesi hedefleniyor.
Artvin’de tıbbi aromatik bitkilerden katma değerli ürünlere, Eskişehir’de havacılık sektörüne yönelik parçalara, Isparta’da kozmetik ürünlerine, Kırklareli’nde endüstriyel süt ürünlerine, Kütahya’da teknik seramiğe, Samsun’da silah sistemleri ve mühimmata, Sivas’ta optik malzemeye, Şırnak’ta yer fıstığı ürünlerine, Trabzon’da ise su ürünlerine yönelik üretim yatırıları önceliklendiriliyor.
Programın 2025 çağrısında 185 milyar TL büyüklüğünde 303 projeye destek sunulduğunu belirten Kacır, 2026 çağrısında 446 milyar TL büyüklüğünde 816 proje başvurusu alındığını bildirdi.
Deprem bölgesindeki sanayi yatırımlarının da sürdürüleceğini kaydeden Kacır, 11 ildeki organize sanayi bölgeleri ve sanayi siteleri için bu yıl 19,5 milyar TL kaynak ayrıldığını açıkladı. Kahramanmaraş, Malatya, Gaziantep ve Hatay’da bin 456 iş yerinin bu yıl hizmete sunulacağını, gelecek yıl ise deprem bölgesinde bin 300’den fazla iş yerinin inşasının tamamlanacağını belirtti.
