Türkiye’de KOBİ’ler girişimlerin yüzde 99,6’sını oluştururken; istihdamın yüzde 68,5’ini, personel maliyetinin yüzde 43,5’ini ve cironun yüzde 44,1’ini oluşturdu. KOBİ’lerin; yüzde 35,1’i toptan ve perakende ticaretle ilgilendi. Yapılan bir araştırmaya göre işletmelerin yüzde 64’ü bir yıllık döneme umutlu bakıyor
SEREN KARAŞAHİN
Türkiye’deki küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) sayısı 4 milyona ulaşıyor. Dünya KOBİ Günü, 27 Haziran’da kutlanırken; bu işletmelerin sorunları da ön plana çıktı. Türkiye’deki girişimlerin yüzde 99,6’sını KOBİ’ler oluştururken KOBİ’ler en çok toptan ve perakende ticaretle ilgilendi. 2026 yılında Mastercard’ın yaptığı KOBİ Güven Endeksi’ne göre ise araştırmaya katılan işletmelerin yüzde 64’ü gelecek 12 aylık döneme umutla baktı. Bu veriler de KOBİ’lerin ticari olgunluk seviyesinin yüksek olduğunu gösterdi. KOBİ’lerin yüzde 92’si faaliyetlerini fiziksel mağazalar üzerinden yürüttü. Buna rağmen kartlı ödeme kabul oranı yüzde 93 oldu. İşlem hacimleri yüzde 52 ile kartla gerçekleşirken; nakit kullanımı yüzde 30 ile geride kaldı. Araştırma; KOBİ’lerin dijital ve online ödemeleri bugün ve gelecekte işletmelerini daha iyi ve hızlı büyütmelerine katkı sağlayan önemli araçlar arasında gördüğünü ortaya koydu.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) güncel verilerine göre 2024 yılında KOBİ sayısı 4 milyona yaklaştı. Sanayi ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren 3 milyon 928 bin girişim KOBİ sınıfına girdi. KOBİ’ler 2024 yılında toplam girişim sayısının yüzde 99,6’sını oluşturdu. Girişimlerin neredeyse tamamını KOBİ’ler oluşturdu. Verilere göre istihdamın yüzde 68,5’ini, personel maliyetinin yüzde 43,5’ini, cironun yüzde 44,1’ini, üretim değerinin yüzde 39,8’ini ve faktör maliyetiyle katma değerin yüzde 41,2’sini oluşturdu.
KOBİ’ler en fazla ticarette
TÜİK verilerine göre 2024 yılında KOBİ’lerin yüzde 35,1’i toptan ve perakende ticaret, motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektöründe faaliyet gösterirken, yüzde 15,3’ü ulaştırma ve depolama sektöründe, yüzde 12,1’i ise imalat sanayi sektöründe faaliyet gösterdi.
Mikro işletmelerin yarısından fazlası düşük teknolojide üretim yapıyor
KOBİ büyüklük gruplarına göre incelendiğinde; mikro ölçekli girişimlerin yüzde 56,2’si düşük teknoloji sınıfında üretim yaparken; yüzde 32,1’i orta-düşük teknoloji, yüzde 11’i orta-yüksek teknoloji ve yüzde 0,7’si yüksek teknoloji sınıfında üretim yaptı.
KOBİ’lerin %64’ü gelecekten umutlu
Mastercard 2026 KOBİ Güven Endeksi’ne göre bölgeyi etkileyen zorlu koşullara rağmen Türk KOBİ’leri gelecek 12 aya ilişkin güvenlerini koruyor. Araştırmaya katılan işletmelerin yüzde 64’ü gelecek 12 aylık döneme umutla bakarken, Türkiye özelindeki veriler KOBİ’lerin ticari olgunluk seviyesinin yüksek olduğunu ve yeni dönemin fırsatlarını yakalamak için veri odaklı araçlara yöneldiklerini ortaya koyuyor.
KOBİ’lerin ödeme tercihi kartta
Türkiye’deki KOBİ ekosisteminin yüzde 87’sini mikro işletmeler oluştururken, yüzde 37 ile perakende ve yüzde 24 ile üretim sektörleri başı çekiyor. KOBİ’lerin yüzde 92’si faaliyetlerini fiziksel mağazalar üzerinden yürütürken; kartlı ödeme kabul oranı yüzde 93 ile evrensel seviyede oldu. İşlem hacimlerinin yüzde 52’si kartlar üzerinden gerçekleşerek yüzde 30 olan nakit kullanımını geride bıraktı. KOBİ’ler, dijital ve online ödemeleri bugün ve gelecekte işletmelerini daha iyi ve hızlı büyütmelerine katkı sağlayan önemli araçlar arasında görüyor.
Araştırmaya göre Türkiye pazarını diğer gelişmekte olan pazarlardan ayıran önemli bir unsur ise işletme harcamalarındaki profesyonelleşme. Türk girişimciler, kişisel ve ticari harcamaları ayırmanın değerini net bir şekilde ortaya koyuyor. Araştırmaya katılan KOBİ’lerin yüzde 61’i işletme giderleri için kurumsal veya ticari kart kullanmayı tercih ediyor.
Finansmana erişim işletmeleri büyütmek için öncelik
İşletmelerini büyütmek ve operasyonel verimliliklerini artırmak isteyen KOBİ’lere işlerini en çok neyin büyüteceği sorulduğunda üç ana alan öne çıktı. KOBİ’lerin yüzde 56’sı finansal servislere, krediye ve fonlamaya daha kolay erişimin, yine yüzde 56’sı basit, kesintisiz ve kullanıcı dostu ödeme yöntemleri sunmanın en büyük büyüme potansiyelini taşıdığını düşünüyor. Bu iki kritik unsuru ise yüzde 48’lik bir oranla daha iyi veri, analitik ve içgörüye erişim sağlama beklentisi takip ediyor.
