SEDA GÖK
Avrupa Birliği’nde (AB) gıda israfının boyutu 2024 yılında da yüksek seviyesini korudu. Eurostat verilerine göre AB genelinde 2024 yılında kişi başına yaklaşık 129 kilogram gıda atığı üretildi. Toplam gıda atığı ise yenilebilir ve yenilemez kısımlar dahil olmak üzere 57,9 milyon ton olarak hesaplandı. Bu rakam, 2023 yılında kaydedilen 57,5 milyon tona göre yüzde 0,7 artış olarak kayda geçti.
Gıda israfında en büyük payı haneler oluşturdu. 2024 yılında AB’de oluşan toplam gıda atığının yüzde 53’ü evsel atıklardan kaynaklandı. Bu oran, kişi başına yaklaşık 69 kilogram gıda atığına karşılık geldi. Gıda tedarik zincirinin son aşamasında yer alan tüketicilerin oluşturduğu evsel gıda atıkları, AB’deki toplam gıda israfının yarısından fazlasını oluşturdu. Gıda israfında hanelerin ardından restoranlar ve gıda hizmetleri sektörü geldi. 2024 yılında AB’de toplam gıda atığının yüzde 12’si restoranlar ve gıda hizmetlerinden kaynaklandı. Bu oran, kişi başına yaklaşık 15 kilogram gıda atığı anlamına geldi. Gıda atığının kalan kısmı ise gıda tedarik zincirinin daha önceki aşamalarında oluştu. Toplam atığın yüzde 35’i, gıdanın tüketiciye ulaşmasından önceki üretim ve dağıtım süreçlerinde ortaya çıktı.
Gıda ürünleri ve içeceklerin üretimi, AB’deki toplam gıda atığının yüzde 19’unu oluşturdu. Bu aşamadaki gıda atığı miktarı kişi başına yaklaşık 25 kilogram olarak hesaplandı. Gıda tedarik zincirinin daha erken aşamalarında, yani birincil üretim ile perakende ve diğer gıda dağıtımı süreçlerinde oluşan atıkların toplam içindeki payı ise yüzde 8 oldu. Bu aşamalarda kişi başına yaklaşık 10 kilogram gıda atığı ortaya çıktı. 2024 yılında AB’de kişi başına düşen yaklaşık 129 kilogram toplam gıda atığının 69 kilogramı hanelerde, 15 kilogramı restoranlar ve gıda hizmetlerinde, 25 kilogramı gıda ürünleri ve içeceklerin üretiminde, 10 kilogramı ise birincil üretim ile perakende ve diğer gıda dağıtımı aşamalarında oluştu. Toplamda ise AB genelinde 2024 yılında 57,9 milyon ton gıda atığı ortaya çıktı. Bu miktarın içinde gıdaların hem yenilebilir hem de yenilemez kısımları yer alıyor.
