
Türkiye’nin kuantum bilişim teknolojilerindeki kapasitesini artıracak 54 kübitlik kuantum bilgisayarı, TÜBİTAK bünyesinde kurulacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, IQM Radiance R3 sisteminin 2027 yılında devreye alınacağını açıklarken, araştırmacıların ulusal hesaplama altyapısı TRUBA üzerinden sisteme erişebileceğini bildirdi.
Türkiye, ileri teknoloji alanındaki yatırımlarına kuantum bilişim altyapısıyla yenisini ekliyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye’nin en büyük kuantum bilgisayarının TÜBİTAK bünyesinde kurulacağını ve 2027 yılında kullanıma açılacağını duyurdu.
54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sistemiyle Türkiye’nin kuantum bilişim teknolojilerinde dünyada önde gelen 15 ülke arasında yer alması hedefleniyor.
Araştırmacılara TRUBA üzerinden erişim imkanı
TÜBİTAK bünyesinde kurulacak sistemin üniversiteler, araştırma merkezleri, kamu kurumları, sanayi kuruluşları ve teknoloji girişimlerinin kullanımına sunulması planlanıyor. Araştırmacılar, bulundukları şehirden ulusal hesaplama altyapısı TRUBA üzerinden proje başvurusu yaparak kuantum bilgisayarına erişebilecek.
Sistemin yapay zekâ, siber güvenlik, ileri malzeme teknolojileri ve karmaşık optimizasyon problemleri gibi kritik alanlarda araştırmalara katkı sağlaması bekleniyor. Ayrıca yeni ilaç ve malzemelerin keşif süreçlerinin hızlandırılması, enerji, ulaşım ve lojistik alanlarında daha verimli çözümler geliştirilmesi de kullanım alanları arasında bulunuyor.
Donanım, veri ve fikri mülkiyet Türkiye’nin kontrolünde olacak
Bakan Kacır, projenin en önemli özelliklerinden birinin sistemin kurum içi altyapıyla tamamen kontrol edilebilmesi olduğunu belirtti. Bu sayede donanım, veriler ve yürütülen projelerde geliştirilecek fikri mülkiyet haklarının Türkiye’nin kontrolünde olacağını ifade etti.
Yatırımla yerli kuantum algoritmaları ve yazılımlarının geliştirilmesi, kritik araştırmalarda dışa bağımlılığın azaltılması ve kuantum teknolojileri alanında nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi hedefleniyor.
Kacır, projenin Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığını güçlendireceğini ve üniversitelerden sanayiye kadar geniş bir ekosisteme ileri hesaplama kapasitesi kazandıracağını bildirdi.
