Sonbahara giriyoruz. Ne zaman mı? 23 Eylül Çarşamba saat 03.04 ‘den itibaren. Çarşamba günü gece gündüz eşitleniyor. Sonbahar bazılarımıza hüzünlü gelse de, aslında bir bahçe sever için önümüzdeki ilkbahar, yaz hatta sonbahar için plan yapma ve hayal kurma zamanıdır.
Plan kurma, hayal kurma deyince, her bahçe severin bahçesinde görmek istediği bitkiler ve çiçekleri vardır. Bu nedenle, bitkileri çoğaltma yöntemlerine hakim olmak çok önemlidir. Geçen haftalarda dalında köklendirme ve çelik alma yöntemlerinden bolca bahsettik. Bitki çoğaltmak isteyenlere sonbahar, aynı zamanda tohum toplama zamanıdır. Her bitki için bahçe severlerin daha kolayına gidecek bir bitki çoğaltma yöntemi kesinlikle vardır.
Bitkileri çoğaltma yöntemlerinin çok eğlenceli bir iş olduğunu söylemeden geçmeyelim. Söz konusu işleri yaparken, bulunduğunuz bölgenin hangi iklim kuşağına uyduğunu, olası ilk don olayının ortalama olarak ne zaman olduğunu bilmemizde yarar vardır. Örneğin bir lahana ortalama 2,5 ile 3,5 ay arasında olgunlaşarak toplanmaya hazır hale gelir. Bu durumda don olan bölgelerde tohum ekimini bu tarihlere göre tasarlamalıyız.
Tohum ekimlerinde ya da kırılgan bitki çeliklerinde güzel bir limonluk ya da camekanın olması sizi hava olaylarının azizliklerinden korur. Bunların yanında kapalı bir alanınız da olsa bazı durumlarda ister istemez bahçe işlerinde biraz dikkatli olmamız gerekiyor.
Yukarıda teknikler dışında, bugün isterseniz çok yıllık otsu bitkileri ayırarak çoğaltmadan bahsedelim. Çok yıllık bitkiler uzun yıllar aynı yerde yaşamaktan dolayı bir süre sonra yorulurlar, çiçek verimini ve eski gür görünümünü kaybedebilirler.
Bu durumda sonbaharda keskin kenarli bir bel ile bitki çevresini önce bellemek sonra da yavaş yavaş topraktan çıkarmak gerekir. Biz uygulamalarda bitkinin toprağının elden geldiğince kökler arasında kalması için çalışıyoruz.
Büyükçe bitkilerde bel aracılığı ile, daha ufak bitkilerde bir makas, bıçak ya da bahçıvan makası ile bitkinin büyüklüğüne göre kökleri 2’ye, 3’e ya da 4’e ayırıyoruz. Oluşturduğumuz yeni bitki demetlerini artık başka bölgelere dikebiliriz. Bu işlemi olası donlardan 1 ay önce gerçekleştirmek bitki sağlığı açısından yerinde olacaktır.
Yıldızpatı, kasımpatı, Ağustos zambağı (Hosta), kedi nanesi, ekinezya, alev çiçeği (Phlox), bahçe Sardunyası gibi bitkiler bu yolla çoğaltılabilir. Böldüğünüz bitkilerin bir kısmını daha önce büyüdükleri yerlere koyacaksanız toprağını belki biraz değiştirmek, yanmış doğal gübre ile zenginleştirmek iyi bir fikir olacaktır. Bir de anaç bitkide bazı hastalık belirtileri varsa aynı bölgeye aynı bitkiyi dikmek hatalı olacaktır.
Çok yıllık otsu bitkileri profesyonel bahçıvanlar, canlılıkları yitirmemeleri için her yıl topraktan çıkarıp böler ve yeniden dikerler. Bu işlem, çoğaltmaktan ziyade genellikle bitkilerin görüntülerini kaybetmemeleri için yapılmalıdır. Bizim gibi boş zaman bahçıvanları bu bitkileri en geç 2 ya da 3 senede bir çıkarıp bölmeli ve tekrardan dikmelidir.
Bu yaz geçen yaza göre ortalama 1,5 derece daha serin geçmiş. Bunun yanında, bizekinin aksine Orta Avrupa’da ise sıcak hava dalgaları üst üste geldiler. Dünyadaki ısınmaya bağlı olarak üzümlerin olgunlaşma zamanı yavaş yavaş Ağustosa doğru kaymaya eğilim gösteriyor ama bu konuda en sağlıklı haberleri arkadaşımız Dr. Şemi Alp’den alabiliriz diye düşünüyoruz.
Sayfamızda Şemi hocamızın üzüm fotoğraflarını beklerken, biz kendi Karadeniz üzümlerimizin fotoğraflarını gösterelim istedik. Son derece kokulu, fakat kalın kabuklu ve sert çekirdekli olan bu üzümler aslında Amerika kıtası kaynaklıdır.
İkinci fotoğraf, oturduğumuz sokağın karşısında bulunan bir kısmet ağacına ait. Bu sene, cömertcesine çok bol ve güzel çiçek açtı.
Üçüncü fotoğrafımız bir manolya “kozalağı”. Bir kaç hafta sonra yere düşünce kırmızı tohumları da ortaya çıkacaktır. Ekmek isterseniz bir an önce tohumlar yaşlamadan ekiminizi yapın. Son fotoğrafımız ise bu sene ayırma zamanı gelen güneş şapkası çiçeklerini ya da diğer adıyla rudbekiyaları gösteriyor.
Keyifli Bahçeler…
